خوبى براى نيكىها و خوبىهاست .
به هر حال شك نيست كه سرچشمهء اصلى توفيق براى كارهاى خير ذات پاك پروردگار است ، از اين رو در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم :
« لا نِعْمَةَ كَالْعافِيَةِ وَلا عافِيَةِ كَمُساعِدَةِ التُّوفيقِ ؛
هيچ نعمتى مانند سلامت و عافيت نيست و نه هيچ عافيتى همچون فراهم شدن توفيق است » . « 1 »
در قرآن مجيد نيز از زبان پيغمبر الهى حضرت شعيب مىخوانيم كه مىگويد :
« وَما تَوْفيقى إلّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إلَيْهِ أُنيبُ » ؛ توفيق من جز به خدا نيست بر او توكل كردن و به سوى او باز مىگردم » .
توفيق و بىتوفيقى اسباب زيادى دارد ؛ هر قدر انسان در راه خدا گام بردارد ، به بندگان خدا خدمت كند و براى همه خيرخواه باشد خداوند توفيق او را براى انجام كارهاى نيك بيشتر مىكند و به عكس ، گناهان و معاصى و ظلم و ستم به افراد و عدم رعايت حقوق والدين و استاد و دوستان ، توفيق را از انسان سلب مىكند . در حديثى كه در غررالحكم از امام امير مؤمنان عليه السلام نقل شده مىخوانيم :
« كَما أنَّ الْجِسْمَ وَ الظَّلَّ لا يَفْتَرِقانِ كَذلِكَ الدّينُ وَ التَّوْفيقُ لا يَفْتَرِقانِ ؛
همانگونه كه سايه از جسم جدا نمىشود توفيق از دين نيز جدايى پيدا نمىكند » .
در هشتمين نكته مىفرمايد : « هيچ تجارتى مانند عمل صالح نيست » ؛
( وَ لَا تِجَارَةَ كَالْعَمَلِ الصَّالِحِ )
. همهء تاجران ، براى سود تجارت مىكنند . سودهاى مادى و دنيوى ناپايدار و در معرض زوال و فانى شدنى است ولى عمل صالح كه سرچشمهء ثواب ابدى اخروى است از هر تجارتى پرسودتر است . قرآن مجيد مىفرمايد : « « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنجِيكُمْ مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ * تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِنْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ * يَغْفِرْ
هامش
( 1 ) . ميزان الحكمة ، ح 22236 .