اخلاق نيك است » ؛
( وَأَكْرَمَ الْحَسَبِ حُسْنُ الْخُلُقِ )
. حسب در لغت هم به شرافتهاى ذاتى و صفات برجسته اطلاق شده و هم به شرافت پدران و اجداد ، بنابراين منظور امام اين است كه بالاترين شرافت ذاتى و اكتسابى از پدران و اجداد دارا بودن حسن خلق است ، زيرا بيش از هر چيز جاذبه دارد و قلوب را متوجه انسان مىكند و شرافتهاى ديگر تا اين حد توان ندارند .
دربارهء اهميت حسن خلق آيات و روايات فراوانى وارد شده تا آنجا كه قرآن حسن خلق را يكى از عوامل مهم پيروزى پيغمبر مىشمرد و مىفرمايد : « « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ » ؛ پس تو به لطف و رحمت الهى با آنان نرمخو شدى و اگر درشتخوى و سختدل بودى بىشك از گرد تو پراكنده مىشدند » و در جاى ديگر خطاب به پيغمبر اكرم مىفرمايد : « « وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ » ؛ تو اخلاق بسيار برجستهاى دارى » . « 1 » تأثير اين اخلاق در پيشرفت پيغمبر به اندازهاى بود كه بعضى آن را به عنوان معجزهء اخلاقى پيغمبر مىشمرند .
در حديثى از پيغمبر اكرم مىخوانيم :
« حُسْنُ الْخُلُقِ يُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ ؛
اخلاق خوب دوستى را ( با مردم ) تثبيت مىكند » . « 2 »
در فوايد حسن خلق از امير مؤمنان در غررالحكم چنين آمده است :
« حُسْنُ الْخُلْقِ يَدِّرُ الْأرْزاقِ وَيُونِسُ الرِّفاقَ ؛
حسن خلق روزى انسان را فراوان مىسازد و به دوستان آرامش مىبخشد » . « 3 »
ما خود مىبينيم كه افراد صاحب حسن خلق در زندگى مادى خويش نيز
هامش
( 1 ) . قلم ، آيهء 4 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 74 ، ص 150 ، ح 71 .
( 3 ) . غررالحكم ، ح 5382 .