« طهور » صيغت مبالغت است ، طاهر پاك است و طهور پاككننده . آب مضاف ممكن است كه طاهر باشد اما مسلما طهور نيست اما مطلق آن هم طاهر است و هم طهور . ابرار شرابى كه از دست ساقيشان مىنوشند علاوه بر اين كه پاك است پاككننده هم هست .
اين شراب ابرار را از چه چيز تطهير مىكند ؟ امام فرمود : از هر چه كه جز خدا است ، زيرا كه طاهر از دنس اكوان جز خدا نيست . دنس چرك است و اكوان موجودات و مراد از دنس نقص امكان است كه خداوند از نواقص ممكنات طاهر است زيرا كه صمد حق است . اين شراب انسان را از ما سوى الله شست و شو مىدهد . فتبصّر .
ب - در ابتداى جامع السعادات چند دليل بر تجرد نفس ناطقه آورده است ، نتيجه تمام ادله تجرد نفس ناطقه أعم از تجرد برزخى خيالى ، و تجرد عقلى ، و فوق تجرد عقلى آن ، اين است كه نفس بعد از مفارقت از اين نشأه باقى است يعنى انسان من حيث هو انسان فناپذير نيست .
تقديم اين امر مهم اعنى اثبات تجرد نفس ، در كتب اخلاق مطلبى لازم و واجب است ، زيرا بحث از اخلاق كه دستور العمل تكامل نفس و تصاعد او بسوى سعادت ابدى او است مبتنى بر معرفت نفس است . حكيم الهى نامور اسلامى ابن مسكويه در طهارة الأعراق همين شيوه پسنديده را به كار برده است بلكه كتاب اخلاق مطلقا متفرع بر اين اصل است ، آن كتاب اخلاق ارسطو نيز جز اين نيست .
نگارنده تا كنون بيش از هفتاد دليل عقلى در تجرد نفس ناطقه انسانى به اطلاق ، از اعاظم حكماى الهى تحصيل كرده است چنان كه ادلّه نقلى بسيار هم گرد آورده است و همه را در يك رساله تدوين نموده است كه اميد است تنظيم گردد و به محضر طالبان حقيقت تقديم شود .
اهتمام ما بدين امر از اين جهت است كه هيچ موضوع علوم عقليه و در حكمت متعاليه به پايهء أهميت آن نمىرسد . و در حقيقت اين مطلب اجلّ مطالب عقلى و اساس ديندارى است و از قديم الدهر سلسلهء جليله حكماى الهى كه بمنزلهء
انيس الموحدين ( فارسى ) — صفحة 27
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٧