و فتح و ظفر در جميع از غزوات فخر كاينات - عليه افضل التّحيات و اكمل الصّلوات - در دست همايون او شد و حال آنكه سنّ شريف او از هيجده سال تجاوز ننموده بود و « عمر » در شأن او گفت :
« لو لا سيفه لما قام عمود الاسلام . « 60 »
- اگر شمشير على ( ع ) نمىبود ، ستون دين اسلام برپا نمىشد . »
و هركه را آن حضرت مىكشت ، در ميان كشتگان علم مىبود و قوم او مفاخرت مىكردند كه اين كشتهء اسد اللّه است . همچنانكه خواهر « عمرو بن عبد ود » بعد از كشته شدن او شعرى چند در تعزيه او گفته است كه مضمون بعضى از اشعار آن اينست :
« اگر قاتل « عمرو » غير از على ( ع ) مىبود ، تا حيات داشتم بر او مىگريستم ؛ امّا چون كشندهء او كسى است كه پدر او امير بطحاء و خود شير بيشهء هيجاء است ، و يگانه است در شجاعت و بىنظير است در كرامت ؛ لهذا مرا عار ، و او را ننگى نيست . »
و هر كس از شجاعان عرب كه لحظهاى در پيش او درنگ كرده بود ، بعد از آن مادام الحيوة در ميان شجاعان افتخار مىكرد .
دوّم - « سخاوت » است . كه احدى را شبههاى نيست كه آن حضرت سخىتر از جميع اسخياء و كريمتر از همهء كريمان بود . هرگز سائل را از خود دور نكرد و هرگز چيزى را نيافت كه تصدق نكند . و با اهل بيت خود روزها را روزه مىگرفتند و شبها گرسنگى مىخوردند و آنچه بدست ايشان مىآمد به فقرا و مساكين تصدّق مىنمودند . و به اين جهت چندين آيه از قرآن به شأن ايشان نزول نموده ، همچنانكه قاطبهء اهل سنّت به آن اعتراف نمودند . و خود را به مزدورى مىدادند و اجرت را در راه خدا صرف مىنمودند ، حتّى آنكه هزار بنده از اجرت مزدورى خود آزاد نمودند .
و شيخ محى الدين عربى « 61 » در فتوحات خود نقل كرده كه :
هامش
( 60 ) . « كفاية الموحدين » ، ج 2 ، ص 188 ، ط تهران در مطبعهء مدرسهء دار الفنون سال 1302 ق .
( 61 ) . محيى الدين ابن عربى ابو عبد اللّه محمد بن على بن محمد حاتمى طائى اندلسى مكى شامى صاحب كتاب « فتوحات مكيه » از اكابر صوفيه و از او شيخ اكبر تعبير مىآورند . در سال 638 هجرت وفات يافته و در صالحيّهء دمشق مدفون گرديده ، علماى شيعه و سنّى را در حق وى سه قول