افزوده شده و به نام مقدس اردبيلى - كه خود تمايلات صريح عارفانه داشته - شهرت يافته است ، سازنده و پردازندهء آن معز الدين محمد پسر ظهير الدين محمد حسينى اردستانى ، معروف به ملا معز ، ساكن حيدرآباد هند ، است كه در سدهء يازدهم هجرى مىزيسته و نه تنها اين قسمت كتاب را در ميانهء آن قرن ساخته ، بلكه حديثهاى مذكور در آن را نيز جعل كرده . . . اين ملام معزّ ضمنا كتاب حديقة الشيعة را دزديده و با تغييرات مختصرى كه در آن داده به نام كاشف الحق موسوم ساخته و به پادشاه شيعى غلكنده ، سلطان عبد اللّه ( م 1083 ه . ق ) تقديم داشته است . دربارهء او نوشتهاند كه وى دنبال زخارف دنيوى به هند رفته و در دربار قطب شاهيان راه جسته و در آنجا به كارهايى كه گفتهايم دست يازيده است » . « 1 »
البته كسانى كه بر اين باور هستند ، لازم است بدانند كه خود ملا معز اردستانى تمايل شديد به تصوف داشته و در جاى جاى كتاب كاشف الحق از اشعار عرفا و صوفيان آورده است . « 2 »
همچنين كتابى در تفسير سورهء « هل أتى » نگاشته كه سبك آن عرفانى است « 3 » و اگر معتقد باشيم حديقة الشيعة به وسيلهء او تحريف شده ، بايد گفت يكى از انگيزههاى مهم او حذف و از بين بردن قسمت نكوهش صوفيه از آن بوده است و در هر كجاى حديقة الشيعة ديده است كوچكترين انتقادى از صوفيان شده ، آن را در كاشف الحق نياورده است ؛ چه برسد به اينكه عليه صوفيه چنين مطلبى را جعل كند !
7 - بعضى از پژوهشگران معتقدند كه اين كتاب در اواخر قرن نهم و يا اوايل قرن دهم نگارش يافته و مقدس اردبيلى حاشيهاى بر آن نگاشته بود كه بعدها كاتبان نسخه ، سهوا يا عمدا ، آنها را با متن حديقة الشيعة در هم آميختهاند . علامه شعرانى در اين باره
هامش
( 1 ) - « تاريخ ادبيات در ايران » ، ذبيح اللّه صفا ، ج 5 ، ص 219 ، 220
( 2 ) - اين اشعار بالغ بر صد و پنجاه بيت است .
( 3 ) - نسخهء خطى آن در كتابخانهء آستان قدس رضوى موجود است .