يعنى گردنهاى شما را در راه دين خواهد زد و گردن زدن در راه دين بعد از رسول خدا مخصوص امام است و ديگرى را نمىرسد كه آن كار تواند كرد و آن « خاصف نعل » است و باز فرمود : « يقاتل على تأويله كما قاتلت على تنزيله » و كاف از براى تشبيه است ؛ يعنى قتال او هم چون قتال من باشد و اين مقتضى مثليّت و شبيه بودن به رسول است ؛ پس او مثل و مشابه رسول است در ولايت اين امر . بلى رسول خدا را توليت اين امر نظر به ظاهر قرآن است و از او نظر به باطن و هر كه منكر تأويل باشد چنان است كه منكر تنزيل بوده چه هر دو صورت ، قتال در راه دين است و اول با رسول رب العالمين بود و آخر با وصى و امام و جانشين ؛ پس ظاهر شد كه مراد آن حضرت از اين دو حديث ، امامت امير المؤمنين عليه السّلام است نه چيزى ديگر و سيد حميرى و عبدى و غيرهما از شعرا اين معنى را به نظم آورده و يكى را درين معنى چند بيت لطيف است و يك بيت از آن ، اين است :
إذا قال أحمد ان خاصف نعله * لمقاتل بتأويل القرآن
حديث ديگر آنكه احمد حنبل در « مسند » آورده « 1 » كه رسول صلّى اللّه عليه و آله روزى امام حسن را به دستى و امام حسين را به دست ديگر گرفته بود و مىفرمود كه « من احبّنى و احبّ هذين و اباهما و امّهما ، كان فى درجتى يوم القيامة » ؛ يعنى هر كه دوست دارد مرا و هر كه دوست دارد اين هر دو را و دوست دارد پدر اين هر دو را و دوست دارد مادر اين هر دو را ، با من خواهد بود در درجهء من در روز قيامت . و هر كه با آن حضرت و در درجهء او باشد ، از آتش دوزخ البته دور خواهد بود و اين مضمون را به نظم آوردهاند :
لى خمسة اطفى بهم حر الجحيم الحاطمة * المصطفى و المرتضى و ابناهما و الفاطمة
و اين بيت به بركت اين پنج نام قطع نظر از آنكه باعث نجات از آتش دوزخ
هامش
( 1 ) . مسند حنبل ج 1 ، ص 77 .