و اگر كسى را ديدهء بصيرت از غبار عداوت امير المؤمنين نابينا نشده باشد و درين حديث تأمل نمايد يقين مىداند كه كسى را كه آميزش با رسول خدا در صولت و معنى به جائى رسيده است كه سر از گريبان مماثلت و مشابهت بر آورده و كلمهء دوئى و جدائى محو گشته مضايقه نمودن در نيابت و خلافت او كه كمترين حالتى است نسبت به حالات آن حضرت از كمال عناد و عين ناانصافى است و مدّعاى ما را همين دليل كافى است :
حديث ديگر كه مخالف و مؤالف نقل كردهاند و همه اتفاق دارند و به غزاى خندق نيز شهرت دارد حديث روز احزاب است كه چون عمرو بن عبد ودّ عامرى مبارز طلبيد ، امير المؤمنين عليه السّلام از عسكر همايون بيرون رفت كه با او مقاتله نمايد رسول خدا فرمود كه « برز الايمان كلّه الى الشرك كلّه » « 1 » ؛ يعنى تمام اسلام با تمام كفر برابر شده است و چون شاه ولايت پناه عمرو را به يك ضرب به دوزخ فرستاد حضرت رسول اللّه آواز تكبير آن حضرت را شنيد يقين حاصل گشت كه عمرو كشته شده است فرمود كه « ضربة على يوم الخندق افضل من عبادة الثقلين » « 2 » ؛ يعنى به درستى كه يك ضربت كه على در روز حرب خندق كار فرمود ، ثواب آن زيادتى دارد بر عبادتى كه آدميان و جنّيان كردهاند و مىكنند و خواهند كرد تا روز قيامت !
و اين حكايت از آن مشهورتر است كه محتاج بيان باشد و چون هر يك از اين دو حديث دلالت تمام دارد بر افضليت آن حضرت تقديم غير بر آن حضرت تقديم مفضول بر فاضل خواهد بود و كدام دليل را دلالت بيش از اين بر مطلوب خواهد بود كه ضربت على تا به آخر من حيث المعنى شامل عبادت جميع اتقياء و اولياء و علما است تا روز قيامت و در آن تعجبى نيست چرا كه عمرو عبد ودّ اگر در آن روز به ذو الفقار مهابت آثار او كشته نمىشد اساس دين نبوى استحكام نمىيافت و آفتاب
هامش
( 1 ) . نهج الحق و كشف الصدق ص 217 .
( 2 ) . احقاق الحق 6 / 40 - 8 ، ج 16 / 405 - 402 .