چندين زيادتى است : يكى فرمانبردارى امر الهى و يكى راز گفتن با رسول خدا ؛ و يكى محبتى كه از اينجا ظاهر مىشود ؛ و يكى امتياز دوست از كسى كه دوستى را به خود بسته است ؛ و يكى فيضى كه به فقرا مىرسيد ؛ و يكى رفع ملالى كه رسول را از صحبت سفلا رسيده بود ؛
و ديگر آنكه اگر تصدق كردن و راز گفتن موجب دلتنگى فقرا مىشود پس در اداى زكوات و خمس واجبى هم احتمال مىرود كه مبادا چون فقرا چيزى ندارند كه اداى زكوات و خمس كنند و از آن ثواب بىبهره ماندهاند دل شكسته شوند و اين معنى خود به كفر نزديكتر است و هرگاه كه حق تعالى تصدق را سبب راز گفتن نموده باشد فقرا را كه ممكن نباشد در عرف و شرع پيش خدا و خلق معذور است و حق تعالى قدرى را براى صدقه قرار نداده بود تا بگويند مبادا شخصى از آن عاجز باشد بلكه به چيز سهلى اگر همه به يك خرما باشد مسمّاى اين تصدّق به فعل مىآيد ؛ پس اين مناقشات نباشد الّا از راه عداوت حق تعالى همگنان را از او دور دارد كه جمعى سر رشته اعتقاد از دست داده و به كفرستان جهل و عناد افتاده با كمال ظهور حقيّت آن بلند مرتبه به تقديم جهّال بر او راضى شده باشند . « 1 »
و همچنين آيه مباركه سراپا هدايه
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً
« 2 » است كه حافظ ابو نعيم از ابن عباس نقل كرده « 3 » كه روزى امير المؤمنين عليه السّلام را از مال دنيا چهار درم بود يكى را در روز و يكى را در شب و يكى را پنهان از خلق و يكى را آشكارا در راه خدا به صدقه داد و اين آيه در شأن او نازل شد . و ثعلبى در تفسير خود نيز به همين طريق نقل نموده « 4 » و اين افضليت از براى غير آن حضرت ثابت نشد ؛ پس او افضل و اولى به امامت و خلافت مصطفى باشد به
هامش
( 1 ) . يك بيت شعر اضافه دارد ( كاشف الحق ص 51 ) .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 274 .
( 3 ) . النور المشتعل . . . ص 44 .
( 4 ) . احقاق ج 3 ، ص 274 از ثعلبى نقل كرده است .