نباشد . هرگاه به گفته جبرئيل عليه السّلام او را مثل نباشد ، پس واجب باشد كه او امام و جانشين باشد و با وجود او اگر ديگرى امام شود تفضيل مفضول بر فاضل خواهد بود و ترجيح مرجوح بر راجح - و اللّه اعلم - .
و آيهء ديگر آيهء نجوى است « 1 » كه ثعلبى و واحدى و نيشابورى « 2 » و غير هم از علماى تفسير نقل كردهاند كه اغنيا و صاحبان مال و ثروت در خدمت حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله حرف مىزدند و بسيار مىنشستند و صحبت مىداشتند تا به حدى كه جا بر فقرا تنگ مىشد و راه گفتگوى ايشان بسته مىشد و اين معنى بر حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله گران بود و مكروه مىداشت . حق تعالى اين آيه فرستاد كه
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً ذلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ أَطْهَرُ
« 3 » ؛ يعنى اى آن كسانى كه ايمان به خدا و رسول آوردهايد ، هرگاه خواهيد كه مناجات كنيد شما با رسول ، بايد كه پيش از مناجات تصدّقى بكنيد و پس از آن با رسول خدا سخن گوئيد كه اين معنى از براى شما بهتر است .
و چون اين امر از جانب الهى شرف صدور يافت فقرا را بىچيزى و اغنيا را بخل و امساك دامنگير شده كثرت تخفيف يافت و امير المؤمنين عليه السّلام دستارى داشت به ده درم بفروخت و بعضى گفتهاند كه ده درم قرض نمود و بعضى گفتهاند يك دينار داشت آن را به ده درم بفروخت و ده بار با رسول خدا مناجات كرد و در « كشف الغمّه » مذكور است « 4 » كه در كتاب « جمع بين الصحاح الستّه » « 5 » و در « تفسير
هامش
( 1 ) . سوره مجادله ، آيه 12 .
( 2 ) . احقاق ج 3 ، ص 132 ؛ عمده ابن بطريق ص 235 از تفسير ثعلبى نقل كردهاند ؛ اسباب النزول واحدى ، ص 243 ؛ تفسير نيشابورى ، 6 / 275 .
( 3 ) . سوره مجادله ، آيهء 12 .
( 4 ) . كشف الغمّة ج 1 ، ص 168 .
( 5 ) . احقاق ج 3 ، ص 133 ؛ الطرائف ص 40 ، از جمع بين الصحاح نقل كردهاند ؛ جامع الاصول ابن اثير ج 2 ، ص 452 ؛ عمده ابن بطريق ص 236 از جمع بين الصحاح .