شده به قبض روح رضا و شاه كشور محبّت و سركردهء اصحاب فتوّت بىطلب و تقاضا مهياى ايثار روح گشته انتظار وصول و رسيدن به دوست مىكشيد چنانچه مكرر فرموده كه « و اللّه ان ابن ابى طالب آنس بالموت من الطفل بثدى امه ! » « 1 » ؛ يعنى به ذات خدا قسم كه پسر ابو طالب را انس به مردن بيشتر از انسى است كه طفل شيرخوار را به پستان مادر مىباشد ! و از اين جهت است كه چون ضربت ابن ملجم - عليه اللّعنة - در ذائقهء او چاشنى ثمره محبت داد فرمود : « فزت و ربّ الكعبه ! » « 2 » يعنى به صاحب خانه كعبه سوگند كه فوز و رستگارى يافتم و به دوست رسيدم !
و ثعلبى در تفسير اين آيه مباركه ذكر كرده است « 3 » كه چون حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله عازم هجرت گرديد امير المؤمنين عليه السّلام را در مكه گذاشت كه قرضهاى مردم را ادا كند و امانتهاى مردم كه در نزد آن حضرت بود به صاحبان برساند و او را بر جاى خود خوابانيده راهى شد . در آن وقت حق تعالى به جبرئيل و ميكائيل وحى فرمود كه من در ميان شما هر دو ، عقد برادرى بستم و عمر يكى از شما را درازتر و عمر ديگرى را كوتاهتر قرار دادم كدام يك از شما اختيار مىكنيد كه عمر برادرش درازتر از عمر او باشد ؟ هيچكدام به كوتاهى عمر راضى نشدند . باز از جانب رب العزّت وحى به ايشان رسيد كه چرا نيستيد شما هر دو مثل على ابن ابى طالب كه من عقد برادرى ميانه او و پسر عمّش محمّد بستم و او بر فراش محمد خوابيده نفس خود را فداى نفس او نمود و زندگى او را به زندگى خود اختيار كرد ؛ اكنون شما هر دو به زمين رفته او را از شر اعدا محافظت نمائيد . هر دو به زمين آمده جبرئيل به بالاى سر و ميكائيل به پائين پاى آن سرور قرار گرفتند و تا روز ، محافظت او مىنمودند و جبرئيل عليه السّلام خطاب به آن حضرت نموده گفت : « بخ بخ من مثلك يا ابن ابى طالب ! يباهى اللّه بك الملائكة » ؛ يعنى وه وه كيست مثل تو اى پسر ابو طالب ! فخر مىكند حق تعالى به تو
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ترجمه شهيدى ص 13 ( خطبه پنجم ) .
( 2 ) . مناقب ابن شهر آشوب ج 2 ، ص 119 .
( 3 ) . عمدة ابن بطريق ص 299 از تفسير ثعلبى نقل كرده .