عرضش بر صفت درياچه است چنانچه از قصبهء قلزم تا چند فرسنك هردو كنار دريا پيدا باشد و هرچند بيشتر رود فراختر گردد تا آنجا كه ببحر هند متصل گردد عرضش شصت فرسنك بود و در اين بحر كوهها در ميان آب دريا است و كشتيرا از آن خطرى عظيم است و درين بحر گردابى هست كه چون كشتى در آن افتد خلاصى نيابد و در ميان دو كوه بنزديك هم كه كشتى را ناچار از ميان آن عبور بايد كرد و درياورزان آن را باب گويند و پيوسته باد آيد چنان كه كشتيرا غرق گرداند و مسافت آن مخاطره دو فرسنگست و در اين بحر جزاير بسيار است و جزيرهء سقوطيره كه در نهايت اينعرض است جزيرهايست طويل و عريض و مشهور است و دوازده هزار قريه از توابع آنجزيره است و پادشاهى عليحده دارد و صبر سقوطيرى از آنجزيره آرند و درين بحر عنبر بسيار مىباشد و موج آن را بر كنار مياندازد و در سنهء ثمان و الف راقم حروف حج اسلام گذارده از جده متوجه هند شد بمساعدت باد شمال كشتى به بندرى كه موسوم است به شهر افتاد و آنولايترا پادشاهيست موسوم بسلطان عمرو مملكت بسيار دارد و عنبريكه از آنديار بهم ميرسد بخزانهء سلطان مذكور و اصل مىشود و اكثر ايام عربان برهنه كه ايشانرا بدوى گويند پارههاى عنبر در كنار آب يافته نزد سلطان ميآوردند و ادويهجات چاره ميگرفتند
خليج سوم
و آن نيز بهيئات چون بحر هند است ليكن موج اين بحر سختتر از بحر هند است و بدينجهة آن را موج خوانند و آبش تيرهرنگست و در عجايب المخلوقات مسطور است كه در اين بحر و جزاير ايران قطب شمالى را نتوان ديد و آن به حساب جنوب خط استوا تواند بود و در اين دريا نيز هزار و سيصد جزيره است و از مشهوراتش جزيرهء واعله است در عجايب المخلوقات مسطور است كه بهر سى سال در آنجزيره كوكبى طلوع كند كه اگر بر فوق السماء باشد هرچه در آنجزيره باشد بسوزد و مردم آنجا چون بر اينحال وقوف يابند جلاى وطن نمايند تا آن بلا بگذرد آنگاه به وطن اصلى مراجعت نموده بتدارك سوختگيها مشغول گردند ديگر جزيرهء صوفنات و در آنجزيره شهرها و ديها بسيار است و شهرى بوده كه حصارش را از سنگ سفيد برآورده بودند و بشب روشنى ميداده از آنجهة آنجزيره را صوفنا ميگويند ماران عظيم خلقت در آنشهر مستولى شدهاند و اهل آنجا شهر را گذاشته اكنون خرابست ديگر جزيرهء الق در او مردم كوتاه بالا باشند چنان كه بالاى ايشان يك گز باشد ديگر جزاير سگسار چندان