تغيير در او ظاهر نشود و در آنجا جامهبافى را بدرجهء اعلى رسانيده بودند و مردمش شافعى مذهبند و در جنب آنشهر به چهار فرسنگى قلعهء عظيم است كه بر روى بنا نهادهاند و بر دريا مشرفست و آنحصار بواسطهء ارتفاع و علو بمنارهء اسكندريه موسوم است و مشهور است و آنقلعه از معظم عمارت جهانست چنان كه در بعضى كتب آمده كه در آنجا زياده از پانصد خانه بوده و بلندى ديوارش ششصد گز است و در اين زمان آنمناره درميان دريا است و آنزمين را آب گرفته است و پلى از سنك ساختهان كه اندر آنمناره روند چون از در مناره بدرون رفتند از جانب دست راست دريست و عمارتى ترتيب دادهاند مربع كه طول هر ضلعى بيست ارش باشد و شعاع آفتاب از بالاى عمارت از دو جانب در او مىافتد و در اين عمارت بجانب دست چپ درى ديگر است و از آندر چون بيرون روند دو راه پيدا شود يكى بر يمين و يكى بر شمال و بهر راهى كه خانها پيدا شود در يكديگر گشاده و عدد آنها بسيار است و چون از مجموع اينخانها بگذرند از خانهء بزرگ بدستور خانه اول كه بر درگاه مناره بود پيدا شود و بر آنخانه نيز بر جانب يمين و يسار دو در مرتب ساختهاند و از هريك از آندرها كه درآئى خانه ظاهر گردد و هم بدستور اول در يسار باشد كه غريبان به آنجا روند و راه بيرون آمدن نيابند و همآنجا هلاك شوند لاجرم در وقت رفتن دليلى با خود مىبرند و چون از اينخانها بگذرند راه بالا رفتن بمناره پيدا گردد و چون مسافتى قطع كنند باز خانهاى بزرك و خورد پيدا شود بشيوه اول و بدين دستور تا بر سر مناره رسند و بر بالاى آن ميلى مربع بر آوردهاند ببلندى نود گز و بر بالاى آن ميل ديگر مثمن ببلندى هم نود گز و بر بالاى آنميل مثمن ميلى ديگر هم مدور سى گز و بليناس حكيم بفرمان اسكندر آئينهء ساخته بود كه قطر آن هفت گز بود و در آنميل مدور نشانده و بطلسمات چنانكرده كه چون در آئينه نگريستندى هرچه در اسلامبول واقعشدى پيدا بودى و از اسكندريه تا اسلامبول عرض دريا قرب سيصد فرسنگ باشد و بدين سبب فرنگيانرا زحمتى عظيم رسيدى و چونروميان تسخير اسكندريه ميكردند كشتيها مرتب ساخته سپاهيان در آنجا نشسته متوجه آن بلده مىشدند اهل اسكندريه در آن آينه نگريسته اينمعنى را تمام مشاهده مينمودند و مستعد دفع آنطايفه مىگشتند و چون كشتى فرنگيان نزديك مىرسيدند بوقت غروب چرب مىكردند شعاع بر هر كشتى كه افتادى مجموع اهل كشتى بسوختى و
زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 828
مساهمون: مجد الدين محمد الحسيني ( مجدى )
ص٨٢٨