پاى آندرخت چناريست و هركه صباح چهارشنبه پوست آن را بدندان گيرد هرگز او را در دندان نگيرد و در حوالى جاجرم كوهيست و در آنكوه شكافى واقعست كه از آنجا آب به مقدار دو آسياگردان بيرون ميريزد و بدان سبب آنكوهرا شقاق ميخوانند در عجايب المخلوقات آمده كه در آنكوه غاريستكه هركه سر در آنجا برد از عفونت ابخرهء آن رنجور گردد و هم در آنحدود كوهيست كه در وقت رفتن در آنجا از قوت باد بر زمين نتوان ايستاد و بر قله آن باد نباشد
خبوشان
شهرى وسط است از اقليم چهارم است و توابع بسيار دارد و هوائى خوب شفان شهرى وسط است و بيست پاره ديه از توابع آنست
طوس
از اقليم چهارم است و جمشيد پيشدادى ساخت و بعد از خرابى طوس نوذر بتجديد عمارتش كرد و اكنون خرابست و شهر مشهد مقدس كه مدفن امام الهمام المظلوم ابو الحسن على بن موسى الرضا عليه التحية و الثنا است و در زمان حاقان مغفور بغايت آبادانى و معمورى رسيده اما در اين ايام كه به تصرف حشم اوزبك درآمد خرابى تمام به حال آنراه يافته از ارتفاعاتش اقسام ميوها بغايت خوبست و غله بسيار حاصل مىشود و شرح خصوصيات مشهد را دفترى علاحده بايد اين مختصر را گنجايش آن نباشد و در حدود مشهد كوهيست و در آنكوه غاريست بر مثال ايوانى و دهليزى دارد و چون در آن دهليز تاريك مسافتى بروند بروشنى رسند و چهار طبقه پيدا شود و در آنجا چشمهايست كه چون آبش قدرى راه برود سنگ گردد و چون از آن چشمه پيشتر روند بادى عظيم وزيدن گيرد و مانع دخول شود
كلات
قلعهء حصين است در آن نواحى
بلوك هرات
هرات ولايتى است وسيع و هم از اقليم چهارم است طولش از جزاير خالدات صدك و عرضش از خط استوا لدل جهان پهلوان نريمان بناى آغاز آن نهاده و اسكندر عمارت آن را باتمام رسانيده و اين رباعى در تفصيل بانيان هرات گفتهاند :
لهراسب نهاده است هرى را بنياد * گشتاسب ز نو بناى ديگر بنهاد
بهمن بنوى عمارتى ديگر كرد * اسكندر روميش همه داد بباد
و دور بارويش هزار گام است هوائى بغايت خوبى و صحت دارد و پيوسته باد شمال ميوزد « لو جمع تراب الاصفهان و شمال الهرات و ماء الخوارزم فى بقعة لم يمت الناس فيها ابدا » باغستانش بسيار است و هيجده پاره ديه متصل به شهر است و چندان باغات و عمارت و ابواب البر و خوانق و مدارس كه در هرات ساختهاند در هيچ ولايت نيست از ميوههايش