تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 806

مساهمون:

ص٨٠٦
مبتلا ميشوند و زمينش شوره‌زار است و آبش از مرو الرود و چند كاريز آب احداث نمودند و بعضى از اراضى آن كشته‌زار است و از ميوهايش انگور و خربزه در نهايت شيرين مىباشد برزويه طبيب و ابو زر جمهر از مروند

ابيورد و نسا

از جملهء اقليم چهارم است در او ميوها فراوان مىباشد و در آنجا گوسفندان دنبه‌بزرگ مىباشند

خاوران

از اقليم چهارم است و مهنه كه مولد و مدفن شيخ ابو سعيد ابو الخير است از توابع خاورانست شيخ ابو سعيد فرمايد :
اندر همه دشت خاوران سنگى نيست * كز خون دل و ديده در او رنگى نيست در هيچ زمين و هيچ فرسنگى نيست * كز دست غمت نشسته دلتنگى نيست
حكيم انورى نيز از خاورانست چنان كه در قصيده قسميه كه در مدح اهل بلخ در سلك نظم كشيده اشعارى بآنكرده
دى ز خاك خاوران چون ذره ناچيز آمده * گشته امروز اندرون چون آفتاب خاورى

سرخس

از اقليم چهارم است افراسياب بنا نهاده و دور بارويش پنجهزار گام است و قلعهء محكم دارد و هوايش گرمسير است و آبش از رودخانهء كه ازهرى بطوس ميآيد و خربزه و انگور در او نيكو مىباشد

شيرخان

شهرى كوچك است و گرمسير و غلهء بسيار دارد

مرو الرود

از اقليم چهارم است دور بارويش پنجهزار گام و هوايش گرم‌سير تندرست است

قلعه ناى

قلعه‌ايست كه مسعود سعد سلمانرا در آنجا بند كرده بوند ولايت مازندران هفت بلوكست اول جرجان دوم مورستان سيم استراباد چهارم آمل پنجم رستمدار و دهستان ششم وغد هفتم سياه‌رستان

جرجان

از اقليم چهارم است آبش از كوه است و كوه به شهر نزديك و اهل آنجا شيعى و صاحب مروتند و در اوايل اسلام كثرت عظيم در آنشهر بود و در زمان آل بويه خرابى بسيار فاحش بآنراه يافت و در عهد مغول قتل عام روى نمود و اكنون چندان معمورى ندارد و فيروز ساسانى جهة دفع نزاع تورانيان ديواريكه طولش پنجاه فرسنك است در آنديار ساخت و از امرا و اكابر قبر محمد بن امام جعفر صادق ( ع ) آنجا است و در آنشهر سنك آسيا هست كه قطر هريك بيست گز باشد و در ضخامت دو گز

استراباد

از اقليم چهارم است طولش از جزاير خالدات حط له و عرض از خط استوا لوله نزديك بدرياى خزر است و حاصل اينجا ابريشم و انگور