كه چه چيز ترا بر آنداشت جوابداد كه از اعمال تو نسبت برعايا انواع جور و ستم بظهور ميرسيد و هيچكس بفرياد رعيت نميرسيد من با خود گفتم مگر خليفه زنده نيستكه اين طايفه بدينمثابه دست تعدى گشودهاند و ابواب مدارا و محابا بربستهاند هرون گفت بفرمايم تا ترا هزار چوب بزنند گفت تو مرا نتوانى زد پرسيد كه چگونه جوابداد كه بيگناهى من ترا از ايذاى من مانع آيد هرون او را خلعت داده حاكم ماوراء النهر را معزول ساخت و حاكمى منصف بآنديار فرستاد
حكايت : از اصمعى منقولستكه مردى پير از بقاياى خواص بنى اميه در بغداد بود
هارون الرشيد او را بسبب تجربه امور و اصابت رأى و تدبير حرمت تمام ميداشت نوبتى بعد از استيصال برامكه از پير پرسيد كه بنو اميه بخلافت اولى بودند يا ما پير گفت شما هارون الرشيد او را سوگند داد كه مداهنه مكن پير گفت شما در اصلونسب بر ايشان رجحان داريد اما بنو اميه نهاليكه خود مىنشاندند هرگز بدست خود از بن بر نميآوردند و بناى خود را منهدم نميساختند و شما پنداريد كه چونمردى كافى دانا تربيت كنيد و مقاليد رتق و فتق مهمات بدست او دهيد چون بر او خشم گيريد باستيصال او مبادرت نمائيد و ديگريرا بجايش نصب كنيد و مقاليد رتق و فتق و كار آنمرد دانا از شخص دويم كما ينبغى برآيد و هيچ خللى بامور ملك راه نيابد اما اينمعنى غلط محض است نه از كفايت چه عبد الملك مروان حجاج را تربيت كرده بيست سال زمام جهانرا به او بازگذاشت و وليد بن عبد الملك نيز بعزل او رضا نداد و با وجود آنكه آن هردو خليفه دشمن جان حجاج بودند اما بجهة مصلحت ملك و بسبب آنكه بركشيده و پروردهء خود را مستأصل نبايد ساخت او را به حال خود گذاشتند .
چوب را آب فرومىنبرد دانى چيست * شرمش آيد ز فروبردن پروردهء خويش
و شما را چون خشم گيرد درختى را كه مدتها بتربيت آن پرداخته باشيد تا بارور گشته از بن و ريشه برآوريد و بجاى او نهالى بنشانيد و تصور شما آنست كه از همان نهال همان برتوان خورد كه از آندرخت كهن حاشا و كلا هرون خاموش شده پير برخاست و بيرونرفت و رشيد با من گفت اى اصمعى بشنيديكه اين مرد روزگارديده چه گفت گفتم اى امير او خرف شده است و اختلال تمام به حال او راه يافته نميداند كه چه ميگويد رشيد گفت خرف توئى كه ميان حق و باطل فرق نميكنى اين سخنى بود كه به آب زر بايد نوشت و اگر قبل از اين سخن از او ميشنودم هرگز باستيصال برامكه نميپرداختم