شوهر و خزاين و دفاين او اطلاع داد و بعد از مدتى ميان جادوان و آنطايفهء ديگر محاربه روى نمود و جادوان بقتل آمد زن جادوان با اتباع وى گفت كه او بابك را وليعهد ساخته بود و زوجهء خود را بوى تسليم كرده و وعده داد كه شما را بسبب وى فتوح ميسر گردد و آن جماعت بمتابعت بابك رضا داده و بابك دفاين جادوانرا بر آنطايفه قسمت كرده فرمود تا به ترتيب اسلحه و ادوات محاربه اشتغال نمودند و با ايشان قرار داد كه نيمشبى خروج كرده مردم آن قريه را كه در كيش الحاد نبودند بقتل آورند و آن ملاعين نيمشب تيغها كشيده مرد و زن و خورد و بزرگ اهل اسلام را كه در آنقريه توطن داشتند عرضهء شمشير ساختند و مردم آن نواحى از استماع اينخبر ترسان و هراسان شدند و بابك مجموع آنولايت را تاخته مسلمانانرا گردن زده و اموال و اسباب ايشانرا تصرف كرده دست بخشش برگشاده و از اطراف ديار آذربايجان و ارمنيه دزدان و مفسدان روى بوى نهادند و باندك مدتى خلقى عظيم مجتمع گشتند و آنطايفه چون چند نوبت بر قتل عام ولايت اقدام نمودند چنان سفاك و بيباك گشتند كه هيچچيز از خونريختن نزد ايشان لذيذتر نبود و آن بدبخت مسلمانانرا گرفته مثله كردى و به آتش سوختى و فسادى چند بنياد نهاد كه پيش از او هيچ آفريده بر او اقدام ننموده بود در بعضى از تواريخ آوردهاند كه از مرديكه جلاد بابك بود پرسيدند كه تو چند كس را كشتهاى جواب داد كه بابك ده جلاد داشته است و جمعى كه به تيغ من كشته شدهاند عدد ايشان به بيست هزار ميرسد و مقدسى آورده كه عدد مقتولان بابك بهزارهزار رسيد و چون معتصم بر فساد او وقوف يافت حيدر بن كاوس را كه از اكابرزادگان ماوراء النهر بود و افشين لقب داشت تربيت كرده با سپاه موفور بدفع بابك فرستاد و افشين بعد از محاربات او را بدست آورده بسامره فرستاد و در سنهء ثلاث و عشرين و مأتين معتصم فرمود تا دست و پاى او را بريده گردنش زدند گويند كه چون جلاد دست او را ببريد بر دست ديگر خون خود را گرفته بر روى ماليد و گفت زهى آسانى و چنين بمردم مينمود كه او از قتل باكى ندارد و از قطع اعضا المى به او نميرسد مدت حيات معتصم چهل و هشت سال بود و زمان خلافتش هشت سال و هشت ماه و هشت روز در سنه 321 وفات يافت و او هشتمين خلفاى بنى عباس بود و هشت واسطه بود از او تا عباس بن عبد المطلب و هشت هزار غلام و هشت هزار كنيز
زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 183
مساهمون: مجد الدين محمد الحسيني ( مجدى )
ص١٨٣