نگاهى به سراسر فصل
همنشينى با فقيران . . . :
دورى گزيدن از فقيران و بينوايان و از زندگى و معيشت آنان ، و لمس نكردن بدبختيها و دردهايى كه از فقر و ناكامى حاصل مىشود ، سبب ناآگاه ماندن از احوال ايشان است و غافل شدن از نيازمنديهاى آنان ، در معيشت و زندگى و بهداشت و آموزش و پرورش و فرهنگ عمومى و اخلاق دينى و آگاه شدن از احكام دين ، و باعث بيخبرى است از سختى و بدبختى و بيمارى و درد و گرسنگى و برهنگى و آزار سرما و گرما و ديگر ناراحتيهايى كه نصيب ايشان مىشود .
به همين گونه دور ماندن از آنان مايهء بىاطَّلاعى از حوادثى است كه بر سر فرزندان و زنان ايشان در نتيجهء محروم ماندن از دارو و درمان و پاكيزگى و تعليم و تربيت و نظاير اينها فرود مىآيد ، و ندانستن اينكه چه شمارى از ايشان در نتيجهء اين محروميّتها جان به جان آفرين تسليم مىكنند ، و چه شمارى به علَّت مرگ اخلاقى سقوط مىكنند . اين بيخبريها و بىاطَّلاعيها سبب مىشود تا اجتماع وظيفه اى را كه نسبت به قشرهاى گوناگون مستضعف دارد به انجام نرساند .
و همهء اينها مفاسد اجتماعى و ستمهاى انسانى بزرگى است كه اسلام به هيچ وجه آنها را جايز نمىشمارد . و براى همين است كه تعاليم اسلامى ، بر معاشرت با فقيران و سر زدن به آنان و مراقبت حال و احوال ايشان و دعوت آنان در مجالس و مراسم تأكيد مىكند ، تا فقيران نيز همچون ديگران در معرض ديد باشند ، و از خودشان و مشكلاتشان سخن بگويند ، و مردم ديگر از احوال ايشان آگاه گردند ، و به رفع نيازهاى آنان برخيزند ، و در معيشت با ايشان شريك شوند ، و آنچه را كه نياز دارند در دسترسشان بگذارند .
حديث نبوى مذكور در متن ( حديث 6 ) ، دوستى بينوايان و نزديك شدن به ايشان را وسيلهء تقرّب به خداى متعال معرّفى كرده است ، و چه اهميّت دينى و تربيتى و معنوى از اين بالاتر ؟ و در سخنان امام صادق « ع » ( حديث 15 ) ، آمده است كه دوستى فقيران و مسكينان حقّى از حقوق