خداى متعال مىفرمايد : * ( « وَالأَرْضَ مَدَدْناها وَأَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ) * ، . . . * ( وَنَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِه جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِيدِ ، وَالنَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ ، رِزْقاً لِلْعِبادِ . . . ) * « 1 » زمين را گسترديم ، و كوههاى استوار در آن جاى داديم ، و در آن از هر گونه گياه جفتهايى زيبا و بهجتانگيز رويانديم ، . . . و از آسمان آبى پر بركت ( و مايه دار ) بارانديم ، و با آن بارانها بوستانها و دانه هاى خوراكى دروشدنى سبز كرديم ، و درختان خرماى بلند ، با شكوفه هاى بر هم چيده ، تا اين همه روزى بندگان باشد . . . » ؛ نيز مىفرمايد : * ( « ثُمَّ شَقَقْنَا الأَرْضَ شَقًّا ، فَأَنْبَتْنا فِيها حَبًّا ، وَعِنَباً وَقَضْباً ، وَزَيْتُوناً وَنَخْلًا ، وَحَدائِقَ غُلْباً ، وَفاكِهَةً وَأَبًّا ، مَتاعاً لَكُمْ وَلأَنْعامِكُمْ ، ) * « 2 » سپس زمين را آنچنان شكافتيم ، و در آن دانه رويانديم ، و انگور و سپست ، و زيتون و خرما ، و بوستانهاى پوشيده از درخت ، و ميوه و علف ، تا شما و چارپايانتان را بهره مند سازد ، » .
سپس خداى نعمتآفرين ، با آفريدن اين نعمتها و بخششها براى آدمى ، او را از حرام كردن چيزهاى پاكيزه ( و حلال ) بر خود نهى كرد ، بلكه به او فرمان داد كه از آنها ( چيزهاى پاكيزه و حلال ) بخورد و بياشامد . و اين خطاب تنها ويژهء گروهى اندك از ثروتمندان شادخوار و توانگران پر پول و كسان ايشان نيست ، بلكه خطابى است متوجّه به توده ها و توده ها ، از فرزندان حضرت آدم « ع » ( چنان كه نظام آفرينش نيز مقتضى همين چگونگى است ، زيرا ( 3 ) هر جاندارى قوت و روزى مىخواهد ، « لكلّ ذي رمق قوت « 3 » » ) .
و براى همين جهت ، يعنى اينكه نعمتهاى خدا براى همگان آفريده و آماده گشته است ، خداوند ثروتمندان را از طغيان و اسراف و تجاوز از حدود منع كرده است ، تا چنان باشد كه نعمتها در دسترس همگان قرار گيرد ، و روزيها به همهء مردمان ( و جانداران ) برسد ؛ مىفرمايد : * ( « يا أَيُّهَا ) *
هامش
« 1 » « سورهء ق » ( 50 ) : 7 و 9 - 11 .
« 2 » « سورهء عبس » ( 80 ) : 26 - 32 .
« 3 » « كافى » 8 / 23 ، از سخنان امام على « ع » ، در « خطبهء وسيله » .