معرفى كند . حضرت رضا عليه السلام يك رسالهاى مرقوم داشتند و براى او فرستادند . در ضمن آن رساله مىفرمايند : الختان سنة واجبة للرجال و مكرمة للنساء « 1 » .
در مورد اين روايت ممكن است اشكال شود كه كلمه « واجبة » معلوم نيست به معناى همان وجوب اصطلاحى باشد ، لذا ما هم روى اين روايت خيلى تاكيد نمىكنيم . ولى مرحوم صاحب جواهر با بيانى مىخواهد بفرمايد دلالت اين روايت بر وجوب ختان تمام است .
مرحوم صاحب جواهر با اينكه در بسيارى از جاهاى ديگر وقتى به كلمه واجبه مىرسند مىگويند در لغتهاى قديم به معناى مقابل سنت نبوده است ، اما در اينجا آن را مقابل گرفته است و لذا به لفظ واجبه تمسك مىكند و دلالت روايت را بر وجوب ختان تمام مىداند بعد آن كه جالب است ، اينكه صاحب جواهر اضافه مىكند حالا كه در اين بحث سنت ، به معناى واجبه شد ، قرينه مىشود كه در جاهاى ديگر نيز كه كلمه سنت وارد شده ، به همين معناى وجوب باشد ، تعبيرش اين است : « و منه يظهر وجه الدلالة فى المستفيض من النصوص أو المتواتر من كون الختان سنة و فى بعضها السنة فى الختان على الرجال و ليس على النساء و فى آخر من الحنيفية الختان و فى صحيحة ابن سنان ختان الغلام من السنة و خفض الجوارى ليس من السنة و فى خبر السكونى عن أبى عبدالله عليه السلام خفض النساء مكرمة ليست من السنة و ليست شيئاً واجبا و أى شىء لفضل من المكرمة » .
سپس تقريب ديگرى غير از آنچه به روايت محض الاسلام استدلال نمود و بيان كرد ، مطرح مىكند و آن اينكه ختنه جوارى و زنها يقيناً مستحب است و در استحبابش حرفى نيست . پس در روايت ابن سنان كه فرمود خفض الجوارى ليس من السنة يعنى واجب نيست ، پس سنت به معناى وجوب است و در مقابلش كه
هامش
( 1 ) - عيون اخبار الرضا عليه السلام ، ج 1 ، ص 132