ج ) دليل ضرورت : مرحوم صاحب جواهر مىفرمايد اصل ختان واجب است .
عبارات ايشان چنين است : « الختان واجب فى نفسه » ختان يك وجوب نفسى دارد و يك وجوب شرطى دارد . اينكه طواف بدون ختان باطل است و به عبارت اخرى شرط صحت طواف ، ختان است ، وجوب شرطى ختان است و اما چنانچه كسى اصلًا نمىخواهد طواف انجام دهد ، باز هم فى نفسه لازم است ختنه شود . اين وجوب نفسى ختان است . سپس مىفرمايد :
« للضرورة من المذهب والدين التى استغنت بذلك عن تظافر النصوص كغيرها من الضروريات »
ايشان مسأله ختان را از اجماع بالاتر مىداند . توضيح آنكه اجماع در مواردى است كه فقها در آن مسأله اتفاق كردهاند اما گاه ممكن است مسألهاى ضرورى فقه باشد به اين معنا كه اشخاصى كه وارد فقه مىشوند ، بالضرورة و خيلى روشن مىدانند كه فقيه بايد به اين مسأله فتوا دهد . اين مرحله از اجماع بالاتر است . از اين مرحله بالاتر اينكه مسألهاى ضرورى عمومى باشد يعنى نه تنها فقها بلكه فقيه و عوام همه مىدانند كه مطلب چنين است . مثلًا نماز را همه مىدانند كه واجب است و اختصاصى به فقيه ندارد . روزه و حج و زكات نيز همين طور است . اينها ضرورى مذهب هستند . مرحوم صاحب جواهر ، ختان را نيز از همين قبيل يعنى ضرورى مذهب مىداند .
( ضرورى مذهب مسألهاى است كه حتى كسانى كه تازه وارد جامعه مسلمانان شدهاند و يك مقدار بمانند ، مىدانند كه آن مسأله جزء اسلام است . ديگر عوام و خواص ندارد . همه مىدانند كه اسلام نماز دارد ، روزه و حج دارد « 1 » ) .
ايشان مىفرمايد مسيحىها ختنه ندارند اما يهود و مسلمانان ختنه دارند و هر
هامش
( 1 ) - البته گاه كسانى كه تازه از خارج آمدهاند و تازه مسلمان شدهاند ولى هنوز وارد جامعه اسلامى نشدهاند ، قاصر محسوب مىشوند