ارزيابى و نظر نهايى
آيا در فراش ، دخول شرط است ؟ كلمات بزرگان مختلف است ، مرحوم شيخ طوسى در مبسوط ، بر اين مطلب كه فراشيت با عقد محقق است ، دعواى نفى خلاف مىكند ، به معناى نفى خلاف بين مسلمين . مرحوم ابن حمزه در وسيله مىگويد فراش بودن با عقد و وطى محقق مىشود ، و با ملاحظه صدر و ذيل مطلب استفاده مىشود كه اين عطف ، به معناى مجموعى نيست كه اگر هر دو محقق شد ، فراش مىشود ، بلكه هر كدام از اين دو به طور مستقل فراش مىآورد ، در نتيجه وطى به شبهه ملحق به فراش است و حكم فراش را دارد . در برخى كتابها مانند بحار و نيز كلمات لغويين ، فراش را زوج يا زوجه گفتهاند ، و قيد دخول هم نزدهاند . ولى از طرف ديگر در بحث نفى ولد با لعان ، يعنى جايى كه به حسب ظاهر شرع بچه از زوج است و در اثر انكار زوج و لعان منتفى مىشود و الا مقتضاى قاعده اين است كه بچه زوج باشد ، گفتهاند جايى كه دخول شده باشد ، مقتضاى قاعده اين است كه فقط با لعان نفى ممكن است و لولا اللعان بچه ملحق به زوج است . يعنى كلمه دخول را صريحاً آوردهاند ، در ايضاح تعبير اين است كه بايد دخول بشود تا فراش بشود . رياض مىفرمايد فراش موقعى محقق مىشود كه زوجه مدخوله زوج باشد جواهر هم كلماتش مختلف شده و متهافت به نظر مىآيد ؛ ايشان در اول بحث كه يكى از شرائط الحاق دخول دانسته شده و گفتهاند اگر قطعى شد كه مدخوله نيست ، ملحق نخواهد بود ، ايشان مىفرمايد كه اگر دخول مشكوك باشد ، با قاعده فراش ملحق مىكنيم ، زيرا مراد از فراش يا زوج است يا مرأه ، اگر زوج باشد فراشيت با نفس عقد محقق شده ، و اگر مراد زن باشد ، در الولد للفراش حذف مضاف صورت گرفته است يعنى ذو الفراش ، ذو الفراش هم همان شوهر است ، و روشن است كه با عقد زن در اختيار شوهر قرار گرفته و ذوالفراش بودن محقق است ، پس در هر دو فرض به مجرد عقد عنوان فراش