نتيجه مىگيريم كه شهرتى براى صحت معاوضه مخصوصاً بين قدماء وجود ندارد كه اگر به ضعف سند روايت مورد استناد در مسئله قايل شديم ، بخواهيم شهرت را جابر بدانيم و بگوييم وصل اليهم ما لم يصل الينا . پس عمده بررسى روايت مورد استناد است .
روايت مورد استناد در مسئله معاوضه
متن روايت : محمد بن احمد بن يحيى عن محمد بن احمد العلوى عن العمركى عن على بن جعفر عن اخيه موسى بن جعفر عليهما السلام قال : سألته عن رجل له امرأتان ، قالت احداهما : ليلتى و يومى لك . يوماً او شهراً او ما كان ، ايجوز ذلك ؟ قال : اذا طابت نفسها و اشترى ذلك منها فلابأس « 1 » .
در اين روايت ، بيع و شراء حق القسم جايز شمرده شده است و چون متعلق بيع ، اعيان است مراد از بيع در اينجا ، مصالحه كه معناى مجازى بيع و شراء است مىباشد .
بررسى سندى روايت :
در سند اين روايت ، على بن جعفر از اجلاء است ، عمركى هم ثقه است . تنها كلام و بحث در مورد محمد بن احمد العلوى است . در اسانيد عناوين مختلفى از او داريم از جمله محمد بن احمد العلوى ، محمد بن احمد بن اسماعيل العلوى ، محمد بن احمد بن اسماعيل الهاشمى ، كه همه اينها ، عناوين يك شخص است ، حتى به احتمال مظنون ، محمد بن احمد الكوكبى هم با او متحد است ( طبقه و نسبشان قرن سوم است كه با اتحاد مىسازد ) اين شخص توثيق صريحى ندارد .
مرحوم خويى در روايات او مناقشه مىكند « 2 » ، ولى ما با ايشان ، اختلاف مبنا داشته
هامش
( 1 ) - جامع الاحاديث ، ج 26 ، ص 368 . ( ح 1 ، باب 4 ، از ابواب القسم )
( 2 ) - معجم رجال الحديث ، ج 16 ، ص 61 - 59