اين نيز جواز در مقابل حرمت است كه حمل آن بر استحباب بعيد است « 1 » .
ب : واجب دانستن اقامه سه شب و مستحب دانستن اين اقامه تا هفت شب
بيان اين جمع به اين گونه است كه در اين روايات ، جواز در مقابل حرمت است كه همان جواز بمعنى الاعم است كه با وجوب نيز سازگار است ، پس به خاطر لحن روايات و براى رفع تنافى بين دو طائفه ، اقامه سه شب را واجب دانسته و اقامه بعد از آن تا 7 شب را مستحب قرار مىدهيم .
البته مبعد اين جمع را شاذ بودن قائل به آن دانستهاند و گفتهاند كه فقط مرحوم شيخ به آن قائل شده است . پس بايد اقوال فقهاء را در اين مسئله مورد بررسى قرار دهيم :
ابتدا به كلامى از صاحب رياض در مورد روايات مىپردازيم :
مرحوم صاحب رياض 3 يا 7 شب را مستحب مىداند ، يعنى زوج اين اختيار را دارد كه اگر خواست اين قسم را ترك كند بر خلاف قسم واجب « 2 » ايشان فرموده است دليل بر اين مطلب اصل ( برائت يا استصحاب عدم جعل ) است كه صارفى از اين اصل ، از نصوص و فتاواى اكثريت اصحاب ، نداريم ، اما نصوص ، صارف از اين اصل نيست زيرا در روايات ، چيزى كه دلالت بر وجوب بنمايد ، وجود ندارد مگر امرى كه در بعضى از اين روايات است كه آن هم چون در مقام توهم خطر است دلالتى بر وجوب نمىنمايد .
هامش
( 1 ) - البته جواز در مقابل حرمت ، اعم از وجوب است و مىتواند با هر كدام از 4 حكم ديگر از احكام خمسه از جمله با استحباب سازگار باشد . پس انحصار در وجوب ندارد . چنانچه در صدر هم كه مىفرمايد يفضل بعضهن على بعض ما لم يكن اربعا وجوب تفضيل را متعرض نشده است . ( مقرر )
( 2 ) - رياض المسائل ، دفتر نشر اسلامى ، ج 10 ، ص 470