توجيه با عبارت وسيله « 1 » تناسبى ندارد . چون ايشان ابتدا مىفرمايند : مهر حدى ندارد و بلافاصله درباره مقدار اجل مىنويسند : از طلوع شمس تا زوال يا بيشتر ، و حمل بر مثال نمودن اين عبارت كه بگوييم حتى يك لحظه هم كفايت مىكند با چنين تعبيرى نمىسازد .
بلى ، از اين جهت كه صبح تا ظهر خصوصيتى ندارد و مقصود نصف روز است مىتوان گفت مثال است ، به اين معنا كه اين مقدار از زمان در ساير اوقات مثل ظهر تا غروب يا اول شب تا نيمه شب و . . . را مىتوانيم به عنوان حد اقل اجل در عقد قرار دهيم .
ب ) وجوهى كه ممكن است براى فتواى ابن حمزه ذكر شود
1 - در روايات و كلمات فقهاء اين تعبير آمده است كه : عقد انقطاع با اين محقق مىشود كه شخص يوم ، ايام ، شهر يا سنه را اجل قرار دهد كه از اين گونه روايات فهميده مىشود كه حد اقل مدت بايد يك روز باشد ، ولى در مقابل روايات ديگرى است كه مىگويد : هر مقدار زوجين توافق كنند كه طبيعتاً شامل كمتر از يك روز نيز مىشود كافى است . در مقام جمع ممكن است گفته شود :
در روايات از « يوم » به نحو عموم مجاز استفاده شده و شامل كمتر از يك روز هم مىشود ، البته اگر قسمت اكثر روز را خارج كنيم و بگوييم كمتر از نصف روز اراده شده ، تخصيص اكثر غير عرفى لازم مىآيد اما عموم مجاز بلااشكال شامل نصف روز يا قسمت اكثر روز مىگردد لذا مىگوييم : با نصف روز هم عقد انقطاع محقق مىشود .
هامش
( 1 ) - عبارت ابن حمزه در وسيله : قدر المهر موكول الى رأيهما فى القلة و الكثرة و قدر المدة من طلوع الشمس الى نصف النهار الى سنين متطاولة