اشكال سندى در آنها نيست . لكن بايد ببينيم كه آيا كراهت مطلق ثابت است يا آنكه كراهت اختصاص به قابله مربيه دارد .
جمع دوم :
مقدمةً بايد بيان كنيم كه دو قول مشهور در اين مسأله هست . ظاهراً اكثر فقهاء قيد تربيت و مربيه بودن قابله را در حكم دخيل مىدانند اما قول ديگر مطلقا قائل به حكم است . روايات مسأله نيز برخى مطلق و برخى مقيّد و خاص است .
وجه جمعى كه در تنقيح فاضل مقداد و در مرآة العقول و در حدائق آمده اين است كه در رواياتى كه فرموده : « اگر تربيت كرد حرمت عليه » چون حرمت ظهور در تحريم مصطلح و مقابل كراهت دارد اين ظهور را أخذ مىكنيم ، لكن اطلاق مربيه بودن را حمل بر مواردى مىكنيم كه تربيت همراه با شير دادن باشد و قهراً چون قابله ، مرضعه مىشود ، حرمت پيدا مىكند . خلاصه مطلق منصرف به اين موارد است .
مناقشه اين وجه جمع :
اولًا : انصراف بايد يا به ملاحظه تناسب موضوع و حكم و صدر و ذيل روايت باشد و يا به ملاحظه مشابهات قضيه باشد و به صرف ادعا نمىتوان حكم به انصراف كرد . زنى كه بچه را تربيت مىكند گاهى مرضعه بچه هم هست و گاهى نيست . از اين رو نمىتوان ادعاى انصراف كرد .
ثانياً : اشكال اين جمع اين است كه چرا اطلاق را به اين موارد حمل كنيم . حمل بر اين موارد به عنوان آخرين راه حل و در فرض ناچارى مانعى ندارد ، اما اگر وجه جمع بهترى باشد نوبت به اين وجه جمع نمىرسد .
جمع سوم :
اينكه مطلق را بر مقيد و عام را بر خاص حمل كنيم . يك دليل به نحو عام گويد : ازدواج با قابله ممنوع است و دليل خاص گويد : قابله اگر تربيت كرد ازدواج با او ممنوع است . پس اخذ به طائفه اخير بايد كرد . اكثريت ، اين گونه جمع