تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 5907

مساهمون:

ص٥٩٠٧
آيه تعريض به خطبه جايز شمرده شده است . اين تعريض شامل تعريض به جماع و مباشرت نمىشود . ( كلمه
« سِرًّا »
كه در آيه واقع شده است احتمالات متعددى از جهت تركيب نحوى دارد . 1 - مفعول به باشد و مراد از آن « جماع » يا « خلوت كردن كه كنايه از همان مباشرت است » مىباشد . 2 - صفت مفعول مطلق نوعى : يعنى لا تواعدوهن وعدا سرا كه معناى وعده پنهانى و خفايى همان وعده به خلوت كردن و جماع است . 3 - مفعول فيه و ظرف ، يعنى لا تواعدوهن فى السر ، به اين معنا كه وعده در تنهايى ندهيد . آنچه از روايت استفاده مىشود اين است كه طبق همه اين احتمالات تعريض به جماع و مباشرت ممنوع و منهى است ( يعرض لها بالرفث ) . آنگاه امام عليه السلام در ادامه مىفرمايند آنچه به عنوان قول معروف جايز شمرده شده است تعريض به خطبه است على وجهها كه الفاظ قبيحه و تعريض به جماع و مانند آن نباشد و حلها كه مقصود از حلال بودن اين است كه تعريض به خطبه براى عقد كردن در عده كه حرام است نباشد . علىاى حال ، روايت فوق به وضوح نشان مىدهد كه مقصود از « تعريض » همان معناى مقابل تصريح است به اين قرينه كه از جمله مصاديق تعريض منهى ، جمله « أواعدك بيت آل فلان » قرار داده شده و پر واضح است كه اين جمله تصريح به جماع نيست بلكه تعريض و تلويح به آن است . ( تذكر : در نسخه كافى كلمه « يرفث » وجود دارد كه معناى آن اين است كه پس از تعريض به جماع ، جماع نيز واقع مىشود كه طبق اين نقل نهى از تعريض به جماع جنبه مقدمى و براى جلوگيرى از جماع است . اما بر اساس نسخ صحيحه‌اى كه از تهذيب در اختيار داريم به جاى « يرفث » « يوقت » آمده كه معناى آن اين است كه تعريض به جماع كرده و وقت نيز تعيين مىشود ( كه خود اين كار موضوعا منهى است ) .