تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 5588

مساهمون:

ص٥٥٨٨
كه ابن قولويه لااقل 15 سال از شيخ صدوق بزرگ‌تر است « 1 » . رابعاً : بر فرض كه بپذيريم كه شيخ صدوق و ابن قولويه در يك طبقه هستند . آيا مانعى دارد كه دو نفر كه در يك طبقه هستند از هم روايت كنند تا اين امر دليل بر تعدّد ابن قولويه و ابن مسرور گرفته شود . شيخ حرّ عاملى و علامه مجلسى هر دو در يك طبقه هستند با اين حال هر دو به يكديگر اجازه روايتى داده‌اند ، مرحوم آقاى بروجردى و مرحوم حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى هر دو هم عصرند ولى مرحوم آقاى بروجردى چون از حاجى نورى اجازه نداشته از مرحوم حاج شيخ آقا بزرگ استجازه كرده است . ادله ديگرى هم بر عدم اتحاد ذكر شده كه با توجه به بررسى آنها در بحث خمس نيازى به طرح مجدد آنها در اينجا نيست .

ج - اشاره به ادله اتحاد

عمده وجهى كه براى اتحاد اين دو در كلمات علماء ذكر شده عبارت نجاشى در ترجمه على بن محمد بن جعفر بن موسى بن مسرور است ، اين ترجمه محل بحث قرار گرفته كه آيا از آن استفاده مىشود كه اين شخص برادر جعفر بن قولويه معروف است يا خير ؟

1 - نقل عبارت نجاشى در ترجمه ابن قولويه و در ترجمه ابن مسرور على

هامش
روايت داراى دو قطعه مىباشد كه به حسابى يك حديث و به حساب ديگر دو حديث به شمار مىرود . ( 1 ) - ( توضيح بيشتر ) ممكن است براى تعيين طبقه اين قولويه به روايت وى از احمد بن ادريس ( م 306 ) نيز استناد جست ، ولى اين استدلال ناتمام است ، چه روايت وى از احمد بن ادريس تنها در يك روايت در آخر باب 82 كامل الزيارات وارد شده ، در اين مورد ابتدا روايتى با اين تعبير آورده شده « و من زيادة الحسين بن احمد بن المغيرة ما فى حديث احمد بن ادريس بن احمد بن زكريا القمى . . . » پس از نقل اين حديث آمده : حدثنى احمد بن ادريس قال حدثنى احمد بن ابى زاهر در برخى نسخه‌هاى خطى به جاى حدثنى : حدث ذكر شده كه همين هم صحيح است ، اين روايت هم از منقولات حسين بن احمد بن المغيره است ( چنانچه از عبارت ، بحار 89 : 78 / ذيل 4 هم استفاده مىشود ) ، اين دو روايت از اصل كامل الزيارات نيست بلكه از ملحقات شاگرد مؤلف مىباشد و روايت ابن المغيره هم از احمد بن ادريس مرسله است . به هر حال در تمام اسناد كامل الزيارات ، وى از احمد بن ادريس با واسطه نقل مىكند و مورد فوق براى اثبات روايت مستقيم وى از احمد بن ادريس كافى نيست .