3 / 11 / 1380 چهارشنبه درس شمارهء ( 387 ) كتاب النكاح / سال چهارم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
خلاصهء درس قبل و اين جلسه :
در جلسه گذشته ، در ذيل مسأله اشتراط خيار در متن عقد ، نظر قائلين به عدم بطلان عقد با اين اشتراط را نقل و نقد نموديم و سپس مسأله اشتراط خيار در مهر را مورد بحث قرار داديم . در اين جلسه ابتدا مسأله اشتراط خيار در مهر را دنبال كرده به نقل و نقد نظر مرحوم آقاى خويى مىپردازيم . سپس براى تكميل مبحث طريقه تشخيص حقى يا حكمى بودن لزوم عقد ، از فرق بين ادله احكام الزامى و اباحى مدد جسته ، ضمن بحث در عموميت ادله
« أَوْفُوا بِالْعُقُودِ »
و « المؤمنون عند شروطهم » حكم مسأله را نسبت به مصاديق مشتبه و مشكوك مورد نقد و بررسى قرار مىدهيم .
* * *
الف ) لزوم تعيين مدّت در مورد اشتراط خيار در مهر :
1 ) كلام مرحوم آقاى خويى :
گفته شد كه چون خيار در مورد اصل عقد نكاح خلاف اجماع است و چنين شرطى صحيح نيست . اما اشتراط خيار در مورد مهر را مرحوم سيد مىفرمايند اشكالى ندارد « و لكن لا بدّ من تعيين مدّته » . مرحوم آقاى خويى در اينجا مطلبى دارند ايشان فرمودهاند : وجهى براى اينكه مدت خيار معين و مشخص باشد وجود ندارد چرا كه تفاوتى بين باب نكاح و ساير عقود نيست و در ساير عقود جعل خيار صحيح است بدون اينكه مشروط به تعيين مدّت باشند . بله آنچه به عنوان شرط خيار مىتوان ذكر كرد اين است كه جعل خيار نبايد مجهول مطلق و مبهم من جميع الوجوه باشد مثل اينكه شخص جعل خيار نمايد « فى ساعة ما » بدون اينكه آن