توضيح اينكه اگر شرط خيار در صداق در عقد انقطاعى گذاشته شود هرگاه شخص فسخ صداق كرد ، عقد متعه بدون مهر المسمى مىشود با آنكه اتفاق هست كه عقد متعه بايد مهر المسمى داشته باشد . و مهر ، ركن عقد انقطاعى است ، اگر اين اتفاق شامل حدوث و بقاء بشود لازم مىآيد متعه بدون مهر المسمّى بشود ، از طرف ديگر فقهاء على الاطلاق گفتهاند كه شرط خيار در صداق مانعى ندارد و اطلاقش عقد دائم و متعه هر دو را مىگيرد . پس به لحاظ اطلاق كلمات فقهاء بايد شرط خيار صداق مانعى نداشته باشد كه نتيجهاش اين است كه ركنيّت مهر در متعه حدوثاً شرط است نه بقاءً ، اما به لحاظ اجماع بر ركنيّت مهر المسمى در متعه ، مهر حدوثاً و بقاءً ركن است از اينرو مسأله محل تأمل و ترديد است و لذا سيد تعبير به مشكل كرده است و به نظر ما نيز مسأله محل ترديد و اشكال است .
توضيح عبارت شرايع
در مورد شرط خيار در باب نكاح كه فاسد است لكن آيا مفسد نيز هست يا نه ؟ كه در جلسه گذشته بحث شد صاحب شرايع عبارتى دارد كه در مسالك و جواهر پيرامون آن بحث كردهاند .
محقق مىفرمايد : يصح اشتراط الخيار فى الصداق خاصة و لا يفسد به العقد « 1 » اين عبارت دو گونه معنا شده است .
معناى اول : اشتراط خيار در صداق صحيح است اما در اصل عقد صحيح نيست .
لكن اگر اشتراط خيار در مصداق شد عقد را فاسد نمىكند .
به اين معنا ، اين اشكال وارد مىشود كه اگر اين شرط فاسد بود نوبت به اينكه آيا عقد را هم فاسد مىكند يا نه ، مىرسيد اما وقتى اين شرط صحيح است بحث از افساد عقد و عدم آن سالبهء به انتفاء موضوع مىشود .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 29 / 150 و 149 .