ترك سؤال علامت رضايت زوج بما قصده الولى نباشد عقد باطل است و لو دخترها را ديده باشد . « 1 »
ه ) توجيه روايت ابو عبيده توسط محقق حلّى
همانطور كه گفتيم از زمان محقق حلى به بعد فقهاء عظام سعى كردهاند روايت را به گونهاى معنا و توجيه كنند كه مفاد آن با قواعد منافات نداشته باشد ، محقق حلى و به تبع ايشان علامه تقريبى براى روايت ذكر كردهاند كه مىتواند پاسخ ايراد صاحب جواهر نيز باشد .
محقق در شرايع مىفرمايند : « اذا كان للرجل عدة بنات فزوج واحدة و لم يسمّها عند العقد لكن قصدها بالنية و اختلفا فى المعقود عليها فان كان الزوج رآهن فالقول قول الاب لان الظاهر انه وكّل التعيين اليه . . . و عليه ان يسلّم اليه التى نواها ، و ان لم يكن رآهن كان العقد باطلًا » « 2 »
وقتى زوج دخترها را ديده ، يعنى پدر دخترها در مورد هر كدام از دخترها ، احتمال مىداده كه زوج او را بپسندد و الا اگر يقين داشت كه زوج راضى به ازدواج با او نيست نمىگذاشت زوج او را ببيند ، حالا كه زوج دخترها را ديده ، بدون آن كه يكى از آنها را معين كند همراه با پدر دخترها ترتيب انشاء عقد را داده ، اين سكوت عرفاً نشانه و علامت اين است كه او را در انتخاب يكى از دخترها وكيل قرار داده و امر انتخاب را به پدر دختر تفويض كرده است ( همچنان كه سكوت باكره در روايات علامت رضايت او قرار داده شده است . و اگر در مقطعى در اين توكيل ترديد هم كرده تا زمانى كه عدم رضايت خود را ابلاغ نكرده و خبر عزل وكيل به او نرسيده تصرف وكيل شرعاً صحت واقعى دارد پس عقدى كه پدر دخترها خوانده شرعاً صحيح است و اگر بعداً بين زوج و ولى زوجه در تعيين معقود عليها اختلاف شد ، القول قول الاب چون اين از امورى است كه لا يعرف الّا من قبل الاب و قول او در
هامش
( 1 ) جواهر الكلام ، ج 29 ، ص 155 .
( 2 ) شرايع الاسلام ، ج 1 ، جزء 2 ، ص 274 و 275 .