نتيجه اين روايت اجمال دارد و قابل عمل نيست . « 1 »
ج ) بررسى اشكالات اصحاب ، پيرامون اين روايت :
1 ) ايراد اول ؛ ايراد ابن ادريس ( عدم تمييز ) :
ابن ادريس در سرائر پس از آن كه اين روايت را مطرح مىكند مىگويد : از شروط صحت عقد تمييز معقود عليها است و عقدى كه زوجهء آن مميز باشد بلا خلاف صحيح است و اگر مميز نباشد دليلى بر صحت آن نداريم يا از نظر اقوال اختلافى نيست و احتياط اقتضا مىكند چنين عقدى باطل باشد و به جهت احتياط در فروج ، روايت را طرح مىكند . يعنى مجرد اين كه ولى زوجه ، معقود عليها را در نيت خود مشخص كند و زوج نيز به اين تعيين راضى باشد و نكاح او را قبول كند براى صحت عقد كافى نيست هر چند نكاح با يك مورد معينى مورد رضايت طرفين بوده ، ايجاب و قبول نيز متطابق باشد بلكه از شرائط صحت عقد اين است كه معقود عليها مشخص باشد .
2 ) پاسخ كاشف اللثام بر ايراد ابن ادريس :
تمييزى كه از شرايط صحت نكاح است ، تعيين واقعى است و ازدواج با معقود عليهاى كلّى و مردد صحيح نيست و در مورد روايت ، پدر زوجه نكاح دختر معينى را قصد كرده و شوهر هم نكاح با همان را كه او نيت كرده قبول كرده است ، همين مقدار براى صحت عقد كافى است ، هر چند شوهر نتواند زوجه را از نظر خارجى تعيين كند . و لذا اگر زوج دختر بزرگ كسى را به عقد ازدواج درآورد در حالى كه نمىتواند اين عنوان را بر خارج تطبيق نمايد بلا اشكال عقدش صحيح است و چه فرقى است بين مورد روايت و اين مورد ؟
هامش
( 1 ) مستند الشيعة 16 / 104 - 102 .