توجيه محقق حلّى توجيه خوبى به نظر مىرسد لكن در عين حال جاى تأمل است چون ظاهر روايت اين است كه در صورت رؤيت نكاح همان دخترى را كه پدر دخترها واقعاً قصد كرده است واقع مىگردد و لذا فرموده اگر واقعاً نكاح همين دختر را قصد كرده القول قول الاب ولى اگر فيما بينه و بين الله نكاح دختر ديگرى را انشاء كرده بايد او را تحويل بدهد ولى اگر در مقام واقع زوج با سكوت خود امر انتخاب دخترها را به پدر آنها تفويض نكرده باشد و آنچه را كه قصد كرده مخالف ايجاب باشد نفرموده كه بايد زوج از قبول اين زوجه امتناع كند به عبارت ديگر به پدر دخترها گفته تو واقع را در نظر بگير فيما بينك و بين الله هر دخترى را كه نكاح او را انشاء كردهاى به زوج تحويل بده ولى به زوج نفرموده كه اگر تو واقعاً نكاح فرد ديگرى را قبول كرده باشى بايد از پذيرش اين دختر امتناع كنى و به وسيلهء طلاق صورى و مانند آن خود را نجات دهى .
خلاصه ظاهر روايت اين است كه نكاح همان دخترى را كه پدر دخترها انشاء كرده واقع مىشود . حال اگر واقعاً زوج ، پدر دخترها را وكيل كرده بود ، تا خبر عزل او به وكيل نرسد اعمال وكيل صحت واقعى دارد لكن در ما نحن فيه وكالت واقعى كه فرض نشده بلكه امارهء بر وكالت هست و سكوت زوج امارة عرفى بر وكالت است آيا همانطورى كه اگر واقعاً زوج پدر دخترها را وكيل كرده بود شارع مقدس براى وكيل واقعى احترام قايل شده و فرموده تا زمانى كه خبر عزل موكل ، به وكيل نرسيده ، عقد پدر دخترها ( وكيل واقعى ) صحت واقعى دارد ، همين طور اگر امارهء عرفى بر توكيل داشته باشيم و از سكوت زوج وكالت را بفهميم ، در اين صورت نيز تا زمانى كه خبز عزل موكل به وكيل ظاهرى نرسيده ، تصرفات پدر دخترها صحت واقعى دارد ؟ آيا اين مطلب سابقه فقهى دارد ؟
به عبارت ديگر : آيا هيچ كدام از فقهاء گفتهاند كه همانطورى كه وكالت واقعى ، اثر واقعى دارد هر چند موكل وكيل را عزل كرده لكن هنوز خبر آن به وكيل نرسيده ، وكالت ظاهرى هم همين اثر را داشته باشد كه تا زمانى كه خبر عزل نرسيده تصرفات
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 3561
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٣٥٦١