تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 3456

مساهمون:

ص٣٤٥٦
كه معامله به ضرر او نيست اقدام مىكند و به معامله رضايت مىدهد و اگر بعداً هم بفهمد كه اشتباه كرده بوده ، رضايت او به عقد از بين نمىرود ، هر چند اين رضايت از تخيل عدم غبن ناشى شده است و داعى و محرك او به انجام چنين عقدى خطا از آب در آمده است . خلاصه : بعد از فعليت رضايت به عقد ، تخلف داعى مضر نيست .

اشكال استاد مد ظلّه بر پاسخ صاحب جواهر رحمه الله :

بر خلاف نظر صاحب جواهر ، از صحيحهء ابو ولاد استفاده مىشود كه رضايت مبنى بر جهل كالعدم به حساب آمده ، و بنابر فرمايش امام صادق عليه السلام تخلف داعى و رضايت مبنى بر جهل نمىتواند موجب تصحيح عقد گردد .

ب ) مقايسه مفاد روايت ابو ولّاد با روايت ابن بزيع :

1 ) نقل خلاصه‌اى از مفاد روايت ابو ولّاد :

ابو ولّاد قاطرى را براى رفت و برگشت به قصر ابن هبيرة براى يافتن كسى كه به او بدهكار بوده ، اجاره مىكند اما به خاطر حركت مديون از آنجا وى از كوفه به نيل و از نيل به بغداد و سرانجام به كوفه بازمىگردد و نظر به اينكه سفر او پانزده روز به درازا مىكشد ، براى حلّ مشكل و اختلاف خود با صاحب قاطر نزد ابو حنيفه رفته ، و او ابو ولّاد را تبرئه مىنمايد . صاحب قاطر هم پس از دريافت مقدارى پول از ابو ولّاد ، ذمّه او را مبرّا ساخته و از هم جدا مىشوند . در سال بعد ابو ولّاد به حضور حضرت صادق عليه السلام شرفياب شده ، جريان را نقل مىكند . حضرت مىفرمايند : فى مثل هذا القضاء و شبهه تحبس السماء ماءها و تمنع الارض بركتها آنگاه مىفرمايند تو ضامن كرايه قاطر هستى . و در پاسخ ابو ولّاد كه عرض مىكند او مرا حلال كرده ، مىفرمايند : انّما رضى بها و حلّلك حين قضى عليه ابو حنيفه بالجور و الظلم و لكن ارجع اليه فأخبره بما أفتيتك به فإن جعلك فى حلّ بعد معرفته فلا شىء عليك بعد ذلك . . .