محمّد بن مسلم قابل جمع نيست و بقيه روايات تحريم را حمل بر كراهت مىكنيم .
متن صحيحه محمد بن مسلم اين است :
محمد بن يحيى عن احمد بن محمّد عن على بن الحكم عن العلاء بن رزين عن محمد بن مسلم عن احدهما عليه السلام انه سئل عن الرجل يفجر بالمرأة أ يتزوج ابنتها قال لا و لكن ان كانت عنده امرأة ثم فجر بامها او ابنتها او اختها لم تحرم عليه امرأته ان الحرام لا يفسد الحلال « 1 »
آقاى حكيم اين روايت را صريح در تحريم دانستهاند يعنى زناى قبل از عقد ، دافع است و نهى در اين روايت تحريمى است و نه تنزيهى و عقد را ابطال مىكند ولى زناى لا حق بر عقد ، آن را ابطال نمىكند ولى در مقابل اين يك روايت صريح در تحريم ، چهار روايات صريح در تجويز نكاح قرار دارد كه عبارت است از روايات سعيد بن يسار ، صفوان ، حنان بن سدير و هاشم بن مثنى .
حال به بررسى اين روايات مىپردازيم ، نخست صحيحه سعيد بن يسار را بحث مىكنيم .
2 ) بررسى صحيحه سعيد بن يسار :
عن سعيد بن يسار قال سألت ابا عبد الله عليه السلام عن رجل فجر بامرأة يتزوج ابنتها قال نعم يا سعيد ان الحرام لا يفسد الحلال » .
در اين روايت بين ظاهر بدوى صدر روايت با ظاهر بدوى ذيل روايت تهافت ديده مىشود چون ظاهر ابتدائى ذيل روايت « الحرام لا يفسد الحلال » در زناى لا حق بر عقد است كلمه « افسد » در جايى اطلاق مىشود كه يك امرى موجود است و امر
هامش
( 1 ) وسائل 20 : 428 / 26002 ، باب 8 از ابواب ما يحرم بالمصاهرة ، ح 1 ( به نقل از كافى ) ، 43 / 26008 همان باب ، ح 7 ، ( به نقل از تهذيب ، جامع احاديث الشيعة 14 : 591 / 37982 به نقل از تهذيب و نوادر احمد بن محمد ( كه بنا بر تحقيق كتاب حسين بن سعيد است ) ولى از كافى نقل نكرده ( توضيح بيشتر ) قطعه « ان الحرام لا يفسد الحلال » تنها در نقل كافى ذكر شده ، گفتنى است كه در جامع الاحاديث روايتى ديگرى از محمد بن مسلم را كه سند آن بعينه با همين سند روايت مورد بحث يكى است دو بار ذكر كرده ( رقم 37983 ، 37997 ) ولى روايت مورد بحث را از كافى نقل نكرده ، به نظر مىرسد در اين كتاب خلطى بين اين دو روايت رخ داده است .