4 ) اشكال به كلام مرحوم سيّد در فرض ولايت بر عقد و پاسخ استاد « مد ظله » :
مرحوم آقاى خويى و همچنين مرحوم آقاى گلپايگانى نظير اشكال سابق را در مسأله ولايت هم مطرح مىكنند . به اين بيان كه ؛ عقد در عدّه باطل است و چون ادله ولايت ، شامل موارد بطلان عقد نمىشود ، لذا ازدواج در عدّه ، اگر توسط ولى صورت گرفته باشد ، مستلزم حرمت ابد نخواهد شد .
پاسخ اين اشكال هم همان است كه بيان شد ، يعنى ولايت بر ازدواج را بايد لو لا العده در نظر بگيريم يا مراد را ولايت عرفى بدانيم و همين مقدار براى شمول ادله حرمت ابد كافى است « 1 » ، همانگونه كه خود شخص هم اگر بخواهد اقدام به ازدواج بكند ، چنين ولايتى بر خودش ندارد كه در عدّه ازدواج كند ، ولى اگر ازدواج كرد حرمت ابد ثابت مىشود .
5 ) اشكال استاد « مد ظله » به كلام مرحوم سيّد « ره »
اشكالى كه به مرحوم سيّد وارد است و آقايان متعرض آن نشدهاند ، اين است كه موضوع ادله ، عبارت از شخص متزوج فى العدّه است . گفتيم صحت و بطلان فعلى شرعى دخالتى در اين مسأله ندارد ، چون خود تزوج موضوعيت دارد ، نه نتيجه آن يعنى زوجيت ، ولى على اىّ حال ، موضوع ادله حرمت ابد بايد محقق شود يعنى عنوان « رجل تزوّج امرأةً فى عدّتها » بر اين شخص صدق كند ، حال آنكه در مورد ولايت ، كه خود شخص ( نه بالمباشره و نه بالتسبيب ) دخالتى در ازدواج نداشته و صرفاً ولى او اقدام به ازدواج نموده ، عنوان « من تزوج » صدق نمىكند بر اين شخص .
اين مسأله نظاير ديگرى هم دارد ، مثل اينكه گفته شود : هر كس ازدواج موقت انجام دهد ، چه مقدار ثواب خواهد داشت . اين تعبير اقتضاء مىكند كه ثواب فقط در
هامش
( 1 ) وجود يا عدم غبطه دخالتى در اين بحث ندارد . عقد ولى در عده باطل است . چه غبطه شرط باشد يا نباشد ، چه غبطه ملاحظه شده باشد و يا ملاحظه نشده باشد ولى بطلان عقد مانع از شمول ادله حرمت ابد نمىشود .