5 ) تفسير استاد - مد ظله - در باره عبارت مصنّف :
در مورد جمله « و هى فى العدة » در ذيل عبارت سه معنا در نگاه نخست متصور است كه بايد ديد كدام يك از اين معانى صحيح مىباشد :
معناى اول : كلمه « فى العدة » ظرف وكالت باشد ، نه موكل فيه ، يعنى انشاء وكالت در زمان عده باشد ، اما موكل فيه مىتواند پس از زمان عده باشد يا اعم از زمان عده و بعد از آن باشد .
براى توضيح اين معنا ، توجه به بحثى در باب احرام مفيد است ، در باب محرمات احرام برخى با توجه به حرمت شاهد عقد شدن ، هر گونه كارى را كه در تحقق عقد دخالت دارد بر محرم ، حرام دانستهاند ، از جمله وكالت دادن محرم را هم جايز ندانستهاند ، هر چند وكالت وى مربوط به اجراء عقد براى وى در زمان احلال وى باشد ، در اينجا هم ممكن است كسى بگويد كه وكالت دادن در حال عده حرام است و منشأ حرمت ابد مىگردد .
ولى اين معنا قطعاً مراد نيست ، چون اگر در باب احرام هم ، كسى با توجه به روايات نهى از شاهد عقد شدن ، وكالت دادن محرم را حرام بداند ، ولى كسى در بحث عده ، قائل به تعميم نشده و نفس وكالت دادن را در اين حال محرّم ندانسته تا چه رسد به اين كه منشأ حرمت ابد گردد ، در آيه شريفه هم تعريض به خطبه و خواستگارى را مجاز دانسته است :
« لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّساءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ . . . »
[ بقره / 235 ] ، پس اين گونه نيست كه فراهم كردن هر مقدمهاى از مقدمات عقد نكاح در حال عده حرام باشد ، بنابراين ، دليلى نداريم كه وكالت دادن در حال عده حرام باشد اگر موكل فيه تزويج پس از پايان عده باشد .
معناى دوم : « و هى فى العدة » ظرف موكل فيه است .
معناى سوم : اين جمله قيد موكل فيه است .
در هر دو معنا ، اين جهت مشترك است كه « و هى فى العدة » مربوط به موكل فيه است نه به وكالت ، و فرق آن دو در اين است كه معناى دوم ، در جايى است كه زنى در حال عده است ، انسان به ديگرى مىگويد در همين حال اين زن را براى من بگير ،