8 / 12 / 1378 يكشنبه درس شمارهء ( 192 ) كتاب النكاح / سال دوم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
خلاصهء درس قبل و اين جلسه :
در درس گذشته به روايت صحيحه عبد الرحمن بن الحجاج پرداخته شد و اينكه در آن حديث بين دو نوع جهل فرق گذاشته است كه در يكى احتياط مقدور است و در ديگرى احتياط مقدور نيست و مرحوم آخوند « ره » بين شبهات حكميه و موضوعيه فرق گذاشته و آن را وجه تفصيل در روايت دانستند .
در اين جلسه ابتدا به بررسى مجدد كلام مرحوم آخوند ، كه در حقيقت سخن مرحوم ميرزاى شيرازى است پرداخته و اشكالى كه قبلًا به اين بيان شده بود ناتمام دانسته ، سپس به بررسى سخن مرحوم حاج شيخ عبد لكريم حائرى و نقد آن پرداخته و در نهايت ، نظر مختار استاد « مدّ ظلّه » دربارهء معناى روايت ، بيان خواهد شد .
* * *
الف ) : بررسى مجدد فرمايش مرحوم ميرزاى شيرازى « 1 » :
1 ) اشاره مجدد به سخن مرحوم ميرزا « ره » :
ايشان مىفرمايند : جهلى كه در روايت ذكر شده و در هر دو مورد جهل در مقابل علم است ، اما اينكه در يكى قادر بر احتياط و در ديگرى غير قادر فرض شده ، به اين دليل است كه به لحاظ غلبه و بر حسب متعارف - كه روايات هم بايد حمل بر
هامش
( 1 ) مرحوم آقاى اراكى در تقريرات درس نكاح مرحوم حاج شيخ عبد لكريم اين مطلب را دارند كه وجهى كه ما از مرحوم آخوند نقل كرديم در واقع از ميرزاى شيرازى است و اين وجه را مرحوم آخوند و حاج آقا رضا همدانى از ايشان گرفتهاند و مرحوم آقا سيد اسماعيل صدر هم آن را خيلى پسنديده است . مرحوم آقاى خمينى قدس سرّه هم اصلًا به اين بحث نپرداختهاند كه معناى روايت از اين حيث كه بين دو فرض جهل از جهت امكان يا عدم امكان احتياط فرق گذاشته ، چه مىشود . ايشان بحث ديگرى با مرحوم شيخ دارد كه گذشت .