الف ) آيا مرد بايد به خاطر جدايى از همسرش عده بگيرد ؟
در جلسات گذشته گفتيم مردى كه 4 زن دارد اگر يكى از آنها از دنيا برود مىتواند بلافاصله ازدواج مجدد بكند و لازم نيست عده بگيرد و براى اين مسأله به روايت على بن جعفر استدلال شده بود و معارض آن موثقه عمار بود كه بحث آن گذشت و گفتيم كه اعتبار روايت على بن جعفر فى نفسه ثابت نيست ، روايت ديگرى كه براى عدم لزوم عده مىتوان به آن استدلال كرد صحيحهء زراره است .
« الحسين بن سعيد عن ابن ابى عمير عن حماد بن عثمان عن زرارة عن ابى عبد الله عليه السلام فى الرجل يموت و ليس معه الا النساء قال تغسّله امرأته لانّها منه في عدّة ، و اذا ماتت لم يغسلها لانّه ليس منها فى عدّةٍ » « 1 »
در ذيل روايت مىفرمايد : مرد نمىتواند جنازه همسرش را غسل دهد چون شوهر از ناحيهء همسرش عده ندارد و به مجرّد مرگ همسرش ، از او جدا مىشود و مىتواند برود ازدواج كند .
در مقابل اين صحيحه موثقه عمار « 2 » قرار دارد كه بحث آن گذشت . بين اين دو روايت چگونه جمع كنيم ؟
جمع اول : ممكن است برخى موثقه عمار را مقيّد صحيحهء زراره قرار بدهند و بگويند شوهرى كه همسرش از دنيا رفته بايد عده نگه دارد به استثناء موردى كه مردى چهار زن داشته باشد و يكى از آنها بميرد ، در اينجا مرد لازم نيست عده بگيرد .
جمع دوم : به جهت قوت دلالت صحيحهء زراره ، موثقه عمار را حمل بر كراهت كنيم و بگوييم مراد از « لا يحل » نفى حليت بدون حزازت است وجه قوت دلالت اين است كه در صحيحهء زراره غير از آنكه حكم را به صورت مطلق بيان فرموده
هامش
( 1 ) تهذيب 1 / 437 رقم 1409 ، استبصار 1 / 198 رقم 697 .
( 2 ) وسائل ، ج 20 ، ص 521 ، باب 3 از ابواب ما يحرم باستيفاء العدد حديث 5 .