3 ) بررسى مضمون صحيحهء بريد :
كلينى عن محمد بن يحيى عن احمد بن محمد و عن على بن ابراهيم عن أبيه جميعاً عن ابن محبوب عن الحارث بن محمد بن النعمان صاحب الطاق عن بريد بن معاوية عن ابى جعفر عليه السلام
فى رجل اقتض جارية يعنى : امرأته فافضاها ، قال عليه السلام عليه الديه ان كان دخل بها قبل ان تبلغ تسع سنين قال و ان امسكها و لم يطلقها فلا شيء عليه و ان كان دخل بها و لها تسع سنين فلا شيء عليه ، ان شاء امسك و ان شاء طلق « 1 »
* سند روايت :
مرحوم آقاى خويى ، اين روايت را به عنوان مؤيد ذكر نمودهاند . چرا كه ، حارث بن محمد بن نعمان را كه در سند روايت قرار دارد ضعيف مىدانند . ولى به نظر مىرسد كه حارث بن محمد بن نعمان ثقه باشد ، براى اينكه كتاب او را مشايخ حديث همچون حسن بن محبوب نقل كردهاند و اين خود علامت اعتماد مىباشد .
پس اين روايت صحيحه است .
* متن روايت :
ظاهر روايت ، مطابق قول نادرى است كه مرحوم آقاى خويى نيز مطابق آن فتوا داده است . چرا كه اولًا ؛ مراد از جاريه در روايت زوجه است . براى اينكه در ذيل روايت مسأله طلاق مطرح شده است و به قرينه مقابل قرار دادن " لا شيء عليه " با " عليه الديه " اين است كه در صورت امساك و عدم طلاق " لا دية عليه " « 2 » .
* جمع بين روايات :
همانگونه كه ذكر شد ، در عدهاى از روايات در صورت افضاء ، به صورت مطلق
هامش
( 1 ) وسائل ج 20 ص 494 ابواب ما يحرم بالمصاهره ب 34 ح 3
( 2 ) ( توضيح كلام استاد ) در مقابل " لا شيء عليه " دو تفسير محتمل است ، 1 - / لا شيء عليه مطلقاً 2 لا شيء من الدية عليه البته تفسير دوم است و در هر صورت نفى ديه استفاده مىشود چون يا معناى حديث خصوص نفى ديه است يا قدر متيقن از معناى آن ، نفى ديه است .