2 ) توضيح عبارت مرحوم سيّد ره
اگر شخصى كه نگاه به او جايز است با كسى كه نگاه به او جايز نيست ، مشتبه شد ، شبهه هم گاهى محصورة و گاهى غير محصورة است و گاهى هم شبهه بدوى است ، مثل اينكه سه ، چهار نفر هستند كه انسان يقين دارد كه نگاه به يكى از آنها جايز نيست ولى به يكديگر مشتبهاند يا تعداد زيادى هستند كه اطراف شبههء غير محصوره در علم اجمالى كه اطراف شبهه ، محصور باشد ، در چنين مواردى طبق قاعده ، اجتناب از همهء اطراف علم اجمالى لازم است و نمىتواند به هيچيك از افراد مشتبه نگاه كند ، در اين قسم بحثى وجود ندارد .
بحث در علم اجمالى است كه اطراف شبههء غير محصور باشد ، مرد يقين دارد كه در ميان اين هزار نفر يكى بر او نامحرم است و نگاه به او جايز نيست ، يا زن يقين دارد كه در ميان اين هزار مرد ، يكى بر او نامحرم است و ستر بر او واجب مىباشد ، حكم شبههء غير محصوره ، همان حكم شبههء بدوى است ، مثل اينكه علم اجمالى در كار نيست . اگر از دور فردى را مشاهده مىكند ولى نمىتواند تشخيص دهد كه دختر است يا پسر ، مثل اواخر دورههاى سابق كه مكرر پيش مىآمد كه دخترها خود را به قيافهء پسرها و پسرها قيافهء دخترها را پيدا مىكردند و قابل تشخيص نبودند . يا نمىداند اين زن بر او محرم است يا نامحرم ، خلاصه ، شك دارد كه اين شخص مماثل است كه محرم باشد يا غير مماثل است كه نامحرم باشد ، يا زنى است كه بر او محرم است يا نامحرم ، شك بدوى دارد ، و نمىداند اين زن خواهر اوست يا زن اجنبيه است ، آيا مىتواند به او نگاه كند ، يا زن است و نمىداند كه اين مرد برادر اوست يا اجنبى است ، آيا لازم است خود را از او بپوشاند ؟ البته محارم اقسامى دارد : مثل محرم بالنسب و محرم بالمصاهرة و محرم بالرضاع ، دربارهء محرم بالمصاهره و محرم بالرضاع بعداً بحث خواهيم كرد و فعلًا بحث در محرم نسبى است .