موضوع بدانيم باز فرقى بين مو و ناخن و دندان و ساير اعضاء نيست ، اگر اشكالى در استصحاب حرمت مو و ناخن و دندان باشد كه در ساير اعضاء نيست ، از ناحيهء محمول و حكم است ، با اين بيان كه حرمت سابق ، حرمت تبعى بوده كه قطعاً منتفى است و حرمت محتمل ، حرمت استقلالى است كه يقين سابق به وجود آن نداريم ، پس ، استصحاب حرمت به نحو استصحاب شخصى جارى نيست و تنها بر مبناى صحت استصحاب كلى قسم ثالث ، استصحاب را مىتوان جارى ساخت ، خلاصهء اشكال در استصحاب از اين ناحيه اين است كه شخص محمول ، حالت سابقه ندارد ، ولى شخص موضوع همان موضوع است ، بنابر تعبير عدم بقاء موضوع « 1 » ، كلام مرحوم آقاى حكيم ( ره ) مسامحهآميز است .
ج ) بررسى ساير ادلهء حرمت نظر به اعضاى قطع شده نامحرم
1 ) تمسّك به اطلاقات روايات
گفتيم كه در مستند به اطلاق حرمت نظر به شعور مرأة تمسك جسته و نظر به موى قطع شده از زن را هم تحريم كرده است ، ايشان مىفرمايد : پس از انفصال شعر از بدن مرأة ، عنوان شعر المرأة صدق مىكند ، همچنانكه بر موى گربه كه نمىتوان در آن نماز خواند ، عنوان « شعر ما لا يؤكل لحمه » صدق مىكند ، مرحوم صاحب جواهر ( ره ) افزوده بودند كه حرمت نظر به آلت نامحرم هم دليل خاص دارد و اطلاق آن ، حالت انفصال را شامل مىشود .
ولى اين استدلال ناتمام است ، بلكه عرف به تناسب حكم و موضوع حرمت نظر به موهاى زنان نامحرم را به مناط تهييج نوعى مىداند و حكم موى منفصل را از آن نمىفهمد ، لا اقل در اطلاق شك مىكند و ظهور اين كلام در شمول نسبت به شعور
هامش
( 1 ) كلام مرحوم آقاى حكيم ( ره ) در اينجا خالى از نوعى ابهام نيست ، مراجعه شود .