براى انتقام كشيدن ظاهر و مبعوث مىگردند ، همان خلطه فيما بين اهل عقل و مؤمنين و اهل جهل و كافرين مىباشد خواه خلطهء در قوالب و خواه در اماكن و خواه در اسباب و ساير امور ديگر و بايد كه هنوز زمانها بيايد و فتنههاى ديگر برپا بشود و محك شديد در ميان بيايد تا آنكه هركس از اهل جهل و كفر است كفر و جهل آن بالتّمام بروز كند و هركس كه از اهل عقل و ايمان است ثابت قدمى آن معلوم گردد و دو فرقه و حقّ و باطل از يكديگر جدا و ممتاز و متفرّق گردند و بعد از حصول تميز و تفرقهء عقل از روى باطنى كه آن مقام ولايت است ظهور يابد و صاحب الحق ظاهر و هويدا گردد و عذاب خداوند بر تمام اهل جهل و كفر احاطه نمايد و رحمت آن ايضا به تمامى بر جميع اهل عقل و ايمان منبسط گردد .
مرحبا طاير فرخ رخ فرخنده پيام * خير مقدم چه خبر يار كجا راه كدام
يا رب اين قافله را لطف ازل بدرقه باد * كه از آن خصم بدام افتد و معشوقه به كام
و اين مضامين همگى صريح آيات و اخبار است و از آن جمله خداوند فرموده است كه
وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ ما يَحْبِسُهُ أَلا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفاً عَنْهُمْ وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
« 1 » ؛ يعنى و هرآينه اگر تأخير بيندازيم ما از ايشان عذاب را به سوى مدت معدودى ؛ يعنى تا وقت معيّنى كه مراد وقت ظهور ولايت است هرآينه مىگويند كه چه باعث شده است مر مهلت دادن و حبس نمودن عذاب را از ايشان آگاه باش اى پيغمبر كه در روزى كه مىآيد ايشان را عذاب نيست و نخواهد بود كه صرف كرده و برگشته بشود از ايشان عذاب و قرار مىگيرد بر ايشان آن عذابى كه بودند كه به آن استهزاء مىنمودند و فرموده است ايضا كه
ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ
« 2 » ؛ يعنى نبوده است خداوند بر اين صفت كه واگذارد طايفهء مومنين و اهل عقل را بر آن ملعنتها و نادرستىها كه شما اى اهل جهل و كفر بر آن معتكف و مشغول مىباشيد بلكه غايت و ثمرهء اين مهلت دادن و مؤمنين را بر اين مغلوبيّت مر شما
هامش
( 1 ) . هود : 8 .
( 2 ) . آل عمران : 179 .