رسيدند و به خشكى داخل شدند و فرعون و قومش در دريا مسكن گرفتند غضب بر ايشان احاطه نمود و همگى را غرق نمود « 1 » و همچنين تا حضرت لوط را از قريه بيرون نبردند غضب بر قوم آن فرود نياوردند « 2 » و همچنين نازل شدن غضب بر عاقرين ناقهء صالح بعد از حصول تميز و تفرقه بود « 3 » و همچنين اصحاب سبت كه اهل قريهء حاضرة البحر بودند و نافرمانى خداوند در صيد كردن ماهى در روز شنبه نمودند به واسطهء حيلهاى كه مثل حيلههائى است كه در اين زمان امّت جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم در حلال كردن ربا به كار مىبرند و مستحقّ نزول غضب و مسخ شدن گرديدند تا وقتى كه دو نفر عالم كه در ميان ايشان بودند و ايشان را از صيد نمودن منع مىكردند و ايشان گوش به منع نمىدادند از قريه بيرون نرفتند ، عذاب و مسخ بر ايشان فرود نيامد « 4 » و اينكه ديده مىشود كه عذاب بر مستحليّن ربا در اين زمان نازل نمىشود به سبب بودن خلطه و عدم تفرقه فيما بين اهل جهل و اهل عقل است خواه در اماكن و خواه در قوالب و خواه در ساير امور ديگر و از همين سبب است ايضا يا به سبب اينكه هنوز اتمام حجّت و قطع معذرت نشده بود كه به محض فتنه و فساد عظيمى كه از بنى اميه سر زد و جرأت بر شهيد كردن جناب امام حسين عليه السّلام نمودند عذاب بر ايشان نازل نشد تا وقتى كه خلطه فيما بين از اكثر بلكه از كلّ آنها رفع شد و تميز و جدايى من جميع الوجوه به عمل آمد و اتمام حجّت هم بر فرض آنكه قبل از آن نشده بود حاصل شد ، پس همگى به انواع عذابها و هلاكتها منعدم گرديدند و در قعر جهنم به مسخ حقيقى اخروى مبتلا شدند ، پس تأخير عذاب از آن قوم به سبب وجود خلطه يا به سبب عدم اتمام حجّت بود نه به سبب آنكه عزّت و جلالت جناب امام حسين عليه السّلام كمتر از ماهى و كمتر از ناقهء صالح بود و از اينجا رفع حيرت و اشكال بعضى كه در اين دو امر و امثال آن تحيّر دارند ، مىشود .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 262 .
( 2 ) . همان ، ص 134 .
( 3 ) . تفسير القمي ، ج 1 ، ص 330 .
( 4 ) . النور المبين في قصص الأنبياء ، ص 356 .