فساد بيشتر مىگردد ، پس امر به تقيّه ايضا شديدتر مىشود چنانكه به خصوص مروى است كه « كلّما تقرّب هذا الامر كان اشدّ للتقيّة » « 1 » ، يعنى هرقدر كه نزديكتر مىشود زمان ظهور حق مىباشد حال و امر شديدتر مر تقيّه نمودن و فرمودند كه « خالطوا الابرار سرّا و خالطوا الفجّار جهارا و لا تميلوا عليهم فيظلموكم فانّه سيأتى عليكم زمان لا ينجوا فيه من ذوى الدّين الّا من ظنّوا انّه ابله و صبّر نفسه على ان يقال انّه ابله لا عقل له » « 2 » ، يعنى مخالطه بنماييد با نيكوكاران در سرّ و باطن امر خود و مخالطه بنماييد با بدكاران در ظاهر امر خود و ايشان را مطلع بر باطن خود مسازيد و ميل به سوى ايشان مكنيد كه به شما ظلم مىكنند و امر دين را بر شما تاريك و مشتبه مىگردانند ، پس به درستى كه زود باشد كه بيايد بر شما زمانى كه نجات نمىيابد در آن زمان از صاحبان دين مگر كسى كه گمان بكنند مردمان كه آن ابله است و صبر بدهد نفس خود را بر اين سخن كه بگويند كه آن ابله است و عقل ندارد و حضرت امام محمد باقر عليه السّلام فرمودند كه « خالطوهم بالبرّانيّة و خالفوهم بالجوانيّه اذا كانت الامرة صبيانية » « 3 » ، يعنى مخالطه بنماييد با مردمان در ظاهر و مخالفت بنماييد ايشان را در باطن در هر زمانى كه سلطنت و امارت صبيانيّه باشد ؛ يعنى زمان و دولتى باشد كه مردمان در آن زمان مايل به فساد و فتنه و جهالت و ضلالت مىباشند يا آنكه مراد آن است كه سلطنت بر وجهبازى نمودن اطفال است و مراعات طريقهء عدالت و عقل در آن نمىباشد و نمىشود و مراد از اين احاديث ، نه آن است كه مخاطبين و مؤمنين خلّص با مردمان خلطه بنمايند بلكه مراد آن است كه اگر مضطر و محتاج به خلطه نمودن بشوند ، پس به طريقهء تقيّه خلطه بنمايند چنانكه در احاديث ديگر است از آن جمله فرمودند حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام مر سديد صيرفى را كه « يا سدير ألزم بيتك و كن حلسا من حلسائه و اسكن ما سكن اللّيل و النّهار فاذا بلغك انّ السفيانى قد خرج فارحل الينا و لو على رجلك » « 4 » ، يعنى اى سديد بگير خانه و منزل خود
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 220 ، ح 17 .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 117 ، ح 5 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 230 ، ح 20 .
( 4 ) . روضهء كافى ، ج 8 ، ص 220 ، ح 383 و بحار الأنوار ، ج 52 ، ص 270 ، ح 161 و ص 303 ، ح 69 .