تحفه : [ 15 ] ، [ تأثير و تأثرات اعمال و رفتار جهله بر سموات و ارضين ]
و بعد از تأثير يافتن و متكدر شدن عالم عليين سماوات و عرش و كرسى از بدى كردار و ناخوشى گفتار و رفتار بنى آدم پس حركتى كه مىنمايند و مرتبط به امور آن اشخاص بدكردار مىباشد و در امور آنها مدخليت مىدارد آن حركت بر طريق نحوست و بر خلاف سعادت مىباشد و تأثير و افاده كه ثانيا به آن اشخاص ما تحت خود مىرسانند بر طريق خذلان و شقاوت خواهد بود و بعد از آن تأثير و آن افاده اعمال آن اشخاص بدتر و زشتتر از اول مىگردد و ثانيا تأثير به سماوات مىبخشند ايضا به تأثيرى كه بيشتر و مظلمتر از تأثير اول آنها است و در اين مرتبه حركت سماوات بالنّسبه به ايشان نحستر و ادبارتر مىگردد و همچنين هر مرتبه كه تأثير اعمال ايشان مظلمتر و ادبارتر است حركت آسمانها كه بعد از آن است نحستر و ادبارتر مىگردد و از اين سبب زمان و ابناء زمان يوما فيوما در تنزّل و روى به سفل و پستى مىباشند و اين معنى حديث مشهور است كه « النّاس بزمانهم اشبه منهم بآبائهم » « 1 » ؛ يعنى مردمان به زمان خودشان شباهت بيشتر دارند از شباهت داشتن ايشان به پدران خود و زمان عبارت است از حركت مقدّره به دوره افلاك و حركت سماوات و از اينجا است كه مردمان را به ابناء الزّمان ناميدهاند ؛ چونكه حركت و سكنات و ساير امور و خصلتهاى ايشان متأثّر و متولّد از عالم سماوات است و از اينجا است ايضا كه در احاديث رسيده است كه هر بلايى و مصيبتى كه به اين كس مىرسد از خود اين كس است « 2 » و به اين سبب اين دار را به دار مكافات ناميدهاند . بلى ،
بس تجربه كرديم در اين دير مكافات * با دردكشان هركه در افتاد بر افتاد
و خداوند ايضا فرموده است كه
وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ
« 3 » ؛ يعنى و قرار نمىگيرد و فرود نمىآيد حيله و مكر بد مگر به اهل آنكه مشغول به آن است و
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 75 ، ص 46 ، ح 57 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 138 و منهج الصادقين ، ج 3 ، ص 73 و 74 ، ذيل آيهء 79 نساء .
( 3 ) . فاطر : 43 .