تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 477

مساهمون:

ص٤٧٧
ميخانه : ابياتى راجع به مى و ميخانه در يك جا گرد آورده است . قندهارنامه : مثنوى است درباره جنگ شاه‌عباس دوم ( 1052 - 1077 ) و فتح قندهار در 1059 ، در دو بخش است 1 - دلاوريهاى شاه‌عباس . 2 - گزارش يك نبرد . آغاز :
برازندهء تاج و تخت و كلاه * خديو جوان‌بخت عباس شاه
نسخى از اين منظومه در كتابخانه‌هاى مجلس ، عبد الحسين بيات ، دانشگاه پنجاب پاكستان ، موزه بريتانيا هست و مشخصات آنها در فهرست نسخه‌ها ، ج 4 ، ص 3049 ضبط شده است . خوش‌گو شمارهء ابيات اين مثنوى را 135 بيت و مرحوم تربيت 135 هزار بيت نوشته است . اين مثنوى تقليد زشتى از شاهنامه و درست مقابل غزليات بلند خود او است . واجب الحفظ : مطالع پاره‌يى از غزلياتش را مرتب نموده و آن را واجب الحفظ ناميده و 401 بيت مىباشد و بدين بيت آغاز مىشود .
نيست سوى حق به‌جز تسليم راهى بنده را * جستجوى اين گهر گم مىكند جوينده را
نسخه‌يى از آن در كتابخانهء مجلس پيوستهء ديوان وى هست و بدين بيت آغاز مىشود :
زد غوطه بس‌كه در تن خاكى روان ما * گرديد رفته‌رفته زمين آسمان ما
آرايش‌نگار : ابياتى كه در آن نام آيينه يا شانه يا يكى از اعضاى بدن بوده نيز از ديوانش جدا ساخته و « آرايش نگار » نام نهاده است و بدين بيت شروع مىشود :
ز وحدت است جهان وجود پابرجا * كه بىعلم نشود مستقيم لشكرها
منتخب اشعار : از كليهء اشعار خود انتخابى كرده و به ترتيب حروف تهجى مرتب نموده است و آن موافق نسخهء كتابخانهء مجلس كه ضميمهء ديوان اوست 2880 بيت است و چنين شروع مىشود :
مكن بىبهره يا رب از قبول دل بيانم را * به زهر چشم خوبان آب ده تيغ زبانم را
براى اطلاع از نسخ خطى آنها رجوع شود به : ( فهرست نسخه‌هاى خطى ، ج 5 ، ص 3817 ) . قدغن شراب : دو رقعه است به نثر ، يكى هنگامى كه از شراب‌خوارى منع شده بود و يكى دربارهء توبهء خود و وصف غليان و تنباكو . نسخهء آن در كتابخانهء دانشگاه تهران به‌شمارهء 5645 در ضمن جنگى مورخ 1074 - 1083 هست و نسخه‌يى هم در كتابخانهء سلطنتى ( سابق ) به‌شمارهء 634 ( 750 ف ) شكسته
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 477 | عزيز دولت آبادى