تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 475

مساهمون:

ص٤٧٥
روى سنگ قبر صايب هم تاريخ 1087 منقور است . ولى محتمل است كه اين ، سال نصب سنگ قبر او باشد . آقاى ممتاز حسن در مقدمهء ديوان صايب ، چاپ لاهور ، سال 1080 را مقرون به حقيقت دانسته است ، اما به عقيدهء آقاى گلچين معانى ظاهرا از ماده تاريخ ( صايب وفات يافت ) و از مصراع ( بود باهم مردن آقا رشيد و صايبا ) يك حرف ( هاء ) در كتابت اسقاط گرديده و صحيح آنها چنين است : ( صايب وفات يافته - 1086 ) ، ( بوده باهم مردن آقا رشيد و صايبا - 1086 ) و آقاى اميرى فيروزكوهى اين تاريخ را قاطع هرگونه ترديد و تأمل دانسته و نوشته‌اند كه « با اين احتمال كه چون ممكن است تاريخ ماه رحلت از ماه‌هاى آخر سال 1086 و مطلع سال 1087 با چند روزى فاصله بوده باشد كسانى هم كه سال اخير را سال وفات دانسته و ماده تاريخ ساخته‌اند مسامحه‌يى قابل گذشت كرده‌اند » . تربت پاكش امروز در باغ تكيهء اصفهان است و در روى سنگ مزارش ابياتى منقوش است كه اين دوسه بيت از آن جمله است :
در هيچ پرده نيست نباشد نواى تو * عالم پر است از تو و خاليست جاى تو در مشت خاك من چه بود لايق نثار * هم از تو جان ستانم و سازم فداى تو صايب چه ذره است و چه دارد فدا كند * اى صد هزار جان مقدس فداى تو
پس از فوت صايب نام نامى وى در كليهء تذكره‌ها و كتابهاى ادبى به بزرگى ياد شده و محققان و مؤلفانى كه از اين شاعر نكته‌سنج نام برده‌اند همگى بر وسعت انديشه و بزرگى مقام او اذعان داشته‌اند . مرحوم تربيت با استفاده از 25 مأخذ ، ملخصى از شرح حال او را آورده آقاى اميرى فيروزكوهى در مقدمهء مشروح و مفصلى كه بر ديوان صايب نوشته دربارهء ترجمهء حال و شخصيت و سبك اشعار و معاصران و معاشران و استادان و شاگردان و ممدوحان وى به تفصيل بحث كرده است . همچنين بنا به نوشتهء ممتاز حسن ( در مقدمه ديوان صايب كه در تاريخ اكتبر 1971 در كراچى به طبع رسيد ) . سيد حسام الدّين راشدى هم در تذكرهء شعراى كشمير مفصل‌ترين شرح حال و آثار صايب را آورده است . صايب فرزندى داشته است به نام ميرزا رحيم ( همنام جد خود ) . آقاى اميرى
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 475 | عزيز دولت آبادى