زركوب تبريزى
ابو بكر فرزند محمد فرزند مودود طاهرى مشهور به شيخ نجم الدّين زركوب از عرفاى معروف اواخر سدهء هفتم و اوايل سدهء هشتم هجرى قمرى مىباشد . نظر از شيخ سعد الدّين حموى ( متوفى در 650 ) يافته است . اين شيخ بزرگوار به سال 640 به تبريز تشريف آورده و نه ماه در اينجا اقامت گزيدهاند در آن اوان شيخ نجم الدّين را كه در سنين كودكى بود نظر كرده و دست مبارك بر سرش ماليده و فرمودهاند كه اين از ماست عن قريب است كه مردم از وى نفع كلى گيرند و باعث راحت و استيناس خلق گردد . همچنان نيز شد بهطورى كه زركوب در زمان خود ملاذ و ملجاء علما و فقرا گشت و شان عظيم يافت تا خواجه رشيد الدّين وزير به بزرگى وى اعتقاد كامل رسانيد و با وى در كمال ادب مكاتبه كرد .
وى روز پانزدهم رجب سال 712 در تبريز رحلت فرمود و در گورستان گجيل دفن شد .
صاحب روضات الجنان مىنويسد : بر لوح مزار وى القابش را چنين نوشتهاند :
« هذه روضة الشيخ عالم الزاهد العابد ، البارع الورع المحقق ، السالك الناسك ، قدوة المحققين ، زين الحاج و الحرمين ، مفخر العلماء برهان الطريقة ، صاحب النظم و النثر ، بقية الاولياء ، قطب العالم ، نجم الملة و الدّين ، الواصل الى جوار رحمة رب العالمين ، ابى بكر بن محمد ابن مودود الطاهرى المشتهر بنجم الدّين زركوب طيب اللّه ثراه . انتقل من دار الفناء الى دار البقاء فى خامس عشر رجب سنة اثنتى عشرة و سبعمائة »
از جمله تصانيف شيخ رسالهييست در بيان فتوت به نام « فتوتنامه » از سخنان اوست :
« الفتوة على ثلاثه اقسام : اولها محافظة امر اللّه ، و الثانى مراقبة سنة رسول اللّه ، الثالث صحبة اهل اللّه ، و حقيقة الفتوة ترك ما سوى اللّه » وى در منظومات خود گاهى « نجم » و گاهى « زركوب » تخلص مىكند . نمونهيى از اشعار اوست :
دعوىّ عشق جانان در هر دهان نگنجد * وصف جمال رويش در هر زبان نگنجد
نور كمال حسنش در هر نظر نيايد * شرح صفات ذاتش در هر بيان نگنجد