تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 369

مساهمون:

ص٣٦٩
غرابتى دارد . به هندوستان سفر كرد و برگشت و به اعتبار حرفه و صنعتش در نزد سلاطين كمال اعتبار داشت . تخلص وى در بعض منابع « رشيدا » و در پاره‌يى « رشيدى » آمده است . در فهرست نسخه‌هاى خطى ، ج 3 ، ص 1858 از كليات « رشيداى عباسى » كه در كتابخانهء ملى ملك به‌شمارهء 5266 موجود است ياد شده است اين كليات به خط نستعليق سدهء 11 و داراى : مثنوييى در تتبع مخزن الاسرار ، مثنوى حسن گلوسوز ، نقش ارژنگ ، سبعهء سياره ، قضا و قدر ، ساقىنامه ، جواهر الاسرار ، و ديوان او مىباشد . 1 - مثنوى « رشيداى عباسى » در تتبع مخزن الاسرار ( 200 بيت ) است . آغاز :
نيمه شبى با دوسه آشفته‌حال * در چمن زمزمه خونين مقال
2 - حسن گلوسوز : مثنوى بزمى است ( در 3500 بيت ) كه در تاريخ 1040 ( - گل‌نظم ) سروده . « 1 » آغاز :
كىام كوثر گداز شعله نوشى * لب تبخاله را الماس پوشى
نسخه‌يى هم در كتابخانهء دانشگاه تهران به‌شماره 5 / 3294 سدهء 11 در جنگ مورخ ( 1045 - 1046 ، ص 48 - 57 ) هست . ( فهرست دانشگاه ، ج 11 ، ص 2265 ) آغاز برابر نمونه . انجام :
چو مرغ طبع من شد بلبل نظم * بجو تاريخ فكرم از ( گل نظم )
و نسخه‌يى در كتابخانهء بنگال وجود دارد . ( فهرست نسخه‌ها ، ج 4 ، ص 2771 ) . 3 - نقش ارژنگ : مثنوى عرفانى است . آغاز :
طغراى صحيفه صفت اللّه است * دانش به ظهور نام‌بسم اللّه است .
( فهرست نسخه‌هاى خطى ، ج 5 ، ص 3798 ) . 4 - سبعهء سياره : مثنوى عرفانى است كه در 1060 ( - گل باغ ابد ) به انجام رسانيده در پايان نسخهء ملك چنين آمده است :
بهر تاريخ سبعهء سيار * ( گل باغ ابد ) شد آينه‌دار
هامش
( 1 ) - اين مثنوى حسن گلوسوز و سبعهء سياره به زلالى خوانسارى هم نسبت داده شده است ( هفت آسمان ) .
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 369 | عزيز دولت آبادى