تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 310

مساهمون:

ص٣١٠
جان شد گرو روزى و رازق ضامن * دارم گرو و ضامن من پابرجاست
بعد از آن مدتى در مصاحبت ميرزا بسر برد و سپس اجازه گرفت و به تبريز آمد و در همين‌جا فوت كرد . وى فتوحات شاه‌عباس را به سلك نظم كشيده است . و « روضهء ابرار » را در بحر مخزن الاسرار به تاريخ 1011 سروده و در همان سال « روضهء اطهار » را نيز تأليف كرده است . هر دو كتاب به نظم و نثر در خصوص مقابر اوليا و مشايخ و شعرا و عرفايى است كه در تبريز و حوالى آن دفن شده‌اند و كلمهء ( روضه - 1011 ) تاريخ تأليف آنهاست چنان‌كه گويد :
عقل در اين روضه به هر سو شتافت * از پى تاريخ همين « روضه » يافت
اين تذكره در تاريخ 1303 ق . در تبريز به چاپ رسيده و مؤلف در ديباچهء آن سبب تأليف را چنين شرح داده است : « فقير . . . روزى با جمعى از ياران كتابى چند در ميان آورده صحبت مىداشت ، يكى از آن كتب تذكرة الاولياء بود . بدين تقريب يكى از ياران گفت جهت اوليايى كه مدفون شيرازند تذكرهء علىحده تصنيف نموده‌اند موسوم به هزار مزار و قبل از اين « درويش حسين » نام شخصى در مقابل آن تذكره‌يى جهت اوليايى كه در تبريز مدفونند نوشته « 1 » . . . و بعد از او هيچ‌كس بدين امر ارتكاب ننموده و اين آرزو در دلها ماند يكى ديگر از آن ياران به بنده تكليف تأليف تذكرة الاوليايى كه مدفون به تبريزند نموده حضار همه ترغيب و تأكيد نمودند . . . فىالجمله قبول نمودم . . . و قدم سعى در باديهء طلب نهاده مدتى تردد و تفحص نموده از كتب معتبر و اقوال مصحح به قدر مقدور جمع و تذكره‌يى عارى از لباس عاريت عبارات و مجرد از تكلف استعارات تأليف نموده روضهء اطهار نام كردم تاريخش از روضه مفهوم مىشود » .
هامش
( 1 ) - تذكره‌يى كه حشرى از آن ياد كرده « روضات الجنان و جنات الجنان » است كه به سال 975 ق . به وسيلهء درويش حسين كربلايى متخلص به « خادم » تأليف شده و به سال 1344 - 1349 ش . در دو جلد با مقدمه و تصحيح شادروان جعفر سلطان القرايى از طرف بنگاه ترجمه و نشر كتاب به چاپ رسيده است . مصحح در مقدمهء اين كتاب روضهء اطهار را تذكره‌يى فاسد و مضل و محرف و . . . معرفى كرده و نگارنده در نشريهء دانشكدهء ادبيات تبريز ( شماره 2 سال 18 ) موارد اختلاف و تحريف را تفصيلا روشن ساخته بود . جاى نهايت خوش‌وقتى است كه روضهء اطهار بسال 1371 به تصحيح و اهتمام نگارنده با مقابله با نسخهء خطى آستان قدس رضوى توسط انتشارات ستوده ، در تبريز به طرز مطلوبى تجديد چاپ شد .
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 310 | عزيز دولت آبادى